Przejdź do zawartości
10 listopada 2026
HR

Reforma PIP w praktyce – inspekcja pracy kieruje pisma do przedsiębiorców

Po wejściu w życie reformy rozszerzającej uprawnienia inspektorów pracy w zakresie weryfikowania czy umowy cywilnoprawne nie zastępują faktycznie stosunku pracy, przedsiębiorcy zaczęli otrzymywać pisma z Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące stosowanych w ich firmach form zatrudnienia.

Inspekcja zachęca w nich do przeprowadzenia samokontroli i dobrowolnego przekształcania umów zlecenia oraz kontraktów B2B w umowy o pracę, jeżeli rzeczywiste warunki współpracy wskazują na istnienie stosunku pracy. Celem jest zidentyfikowanie przypadków, w których rzeczywiste warunki współpracy mogą wskazywać na istnienie stosunku pracy, a w konsekwencji – dobrowolne dostosowanie podstawy zatrudnienia do obowiązujących przepisów.

Co istotne, adresatów korespondencji wytypowano na podstawie danych pochodzących z baz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowej Administracji Skarbowej.

Samo otrzymanie pisma nie oznacza naruszenia prawa

Należy podkreślić, że samo korzystanie z umów cywilnoprawnych nie stanowi naruszenia przepisów. O prawidłowości wybranej formy współpracy decydują przede wszystkim rzeczywiste warunki jej wykonywania, a nie nazwa zawartej umowy.

Samo otrzymanie rekomendacji PIP nie oznacza jednak stwierdzenia nieprawidłowości ani wszczęcia formalnego postępowania. Pismo ma charakter informacyjny i rekomendacyjny, a nie stanowi decyzji administracyjnej ani formalnego nakazu przekształcenia umów. Co do zasady przedsiębiorca nie ma obowiązku udzielania odpowiedzi, choć Inspekcja prosi o potwierdzenie przeprowadzenia analizy oraz wskazanie liczby ewentualnie przekształconych umów.

12 miesięcy na dobrowolne uporządkowanie zatrudnienia

W związku z reformą ustawodawca przewidział również 12-miesięczny okres abolicyjny, który ma zachęcić przedsiębiorców do dobrowolnego dostosowania form zatrudnienia do rzeczywistych warunków współpracy.

Zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej, podmiot, który przed wejściem w życie nowelizacji stosował umowę cywilnoprawną w warunkach właściwych dla stosunku pracy i w terminie 12 miesięcy od 8 lipca 2026 r. dobrowolnie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem poprzez zawarcie umowy o pracę, nie będzie podlegał odpowiedzialności za wykroczenie określone w art. 281 § 1 pkt 1 k.p.

Abolicja ma jednak ograniczony zakres – nie wyłącza automatycznie innych potencjalnych konsekwencji prawnych, w szczególności dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, zobowiązań podatkowych czy roszczeń pracowniczych.

Otrzymanie pisma z PIP powinno skłonić przedsiębiorców do przeanalizowania obowiązujących umów oraz rzeczywistych zasad współpracy z osobami świadczącymi pracę. Przed podjęciem decyzji o zmianie formy zatrudnienia warto przeprowadzić indywidualną analizę prawną, która pozwoli ocenić, czy stosowane rozwiązania są zgodne z przepisami oraz jakie ryzyka wiążą się z ewentualnym przekształceniem umów.

Bio: Kamil Mruk

Wróć do strefy wiedzy