Reforma PIP podpisana przez Prezydenta. Zmiany w umowach cywilnoprawnych od lipca 2026 r. 

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy została podpisana przez Prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Jednocześnie część przepisów trafiła do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej, który oceni ich zgodność z Konstytucją.  

Co to oznacza? 

Ustawa zacznie obowiązywać w całości, choć nie można wykluczyć, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionuje część jej rozwiązań. Ewentualne orzeczenie będzie jednak wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość, od momentu wskazanego w wyroku.  

Kiedy nowe regulacje zaczną obowiązywać? 

Kluczowa data to 8 lipca 2026 r. – od tego dnia PIP zyska nowe uprawnienia, w tym możliwość przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. 

Do tego czasu kontrole będą prowadzone na dotychczasowych zasadach, a jedyną możliwością zastosowania nowej procedury zmiany rodzaju umowy będzie zawieszenie postępowania do 8 lipca (za zgodą skarżącego). 

 
Przypominamy co zmienia reforma: 

• Kluczowy element nowych przepisów to uprawnienie inspektorów do wydawania decyzji administracyjnych przekształcających umowy cywilnoprawne (w tym w ramach współpracy B2B) w umowy o pracę, jeśli współpraca spełnia przesłanki stosunku pracy z KP. 

• Dwuetapowa procedura – przed wydaniem decyzji inspektor będzie mógł skierować polecenie usunięcia naruszenia, tj. zawarcia umowy o pracę albo zmodyfikowania zasad współpracy cywilnoprawnej. Dopiero w przypadku niewykonania polecenia możliwe będzie wydanie decyzji administracyjnej.  

• Inspektor będzie mógł uwzględnić wolę stron, co do charakteru łączącego ich stosunku prawnego, jednak nie będzie nią związany.  

• Decyzja będzie mogła zostać opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności wobec osób objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem stosunku pracy (np. kobiet w ciąży).  

• Pracodawca będzie mógł odwołać się od decyzji (termin 30 dni) – wówczas sprawa trafi do sądu, który rozpatrywał ją będzie w szczególnym, przyspieszonym trybie (termin 30 dni na rozpatrzenie sprawy). 

• Sąd będzie mógł udzielić zabezpieczenia na czas trwania postępowania polegającego na przyznaniu szczególnej ochrony przed zmianą, wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy. 

• Główny Inspektor Pracy będzie uprawniony do wydawania indywidualnych interpretacji dotyczących kwalifikacji stosunku prawnego, z możliwością ich zaskarżenia do sądu. 

• Przewidziano 12-miesięczny okres przejściowy na dobrowolne przekształcenie umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, co wyłącza odpowiedzialność wykroczeniową. 

• Podwyższono wysokość grzywien za naruszenia prawa pracy do poziomu odpowiednio 60 000 zł oraz 90 000 zł. 

Najbliższe 3 miesiące to kluczowy okres na działania pozwalające ograniczyć ryzyko kontroli, sporów oraz istotnych kosztów finansowych. Warto w tym czasie w szczególności przeprowadzić audyt form współpracy, dostosować umowy oraz sposób ich faktycznego wykonywania oraz wdrożyć niezbędne zmiany organizacyjne. 

 
Link do publikacji ustawy: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/473