Obowiązek podjęcia przez wspólników sp. z o.o. uchwały o dalszym istnieniu spółki – kiedy powstaje i jakie ma znaczenie?

Choć przejściowe trudności finansowe są naturalnym elementem prowadzenia działalności, to jednak w niektórych sytuacjach przepisy wymagają od wspólników podjęcia formalnej decyzji dotyczącej dalszych losów spółki. Takim przypadkiem jest właśnie sytuacja uregulowana w art. 233 k.s.h Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy bilans sporządzony przez zarząd lub biegłego rewidenta (sporządzony w trybie art. 223–225 k.s.h.) wykaże stratę przekraczającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego. W takim przypadku zarząd ma obowiązek zwołać zgromadzenie wspólników, którego celem jest podjęcie uchwały o dalszym istnieniu spółki. W tym zakresie mogą powstać natomiast wątpliwości w jakim terminie takie zgromadzenie ma być zwołane i jakie wymagania treściowe powinna spełniać uchwała podjęta na tym zgromadzeniu wspólników. Rozważania te są przedmiotem niniejszego artykułu.

Co powinien zrobić zarząd?

Po stwierdzeniu straty osiągającej poziom określony w art. 233 k.s.h. zarząd powinien niezwłocznie podjąć działania zmierzające do zwołania zgromadzenia wspólników. Pojęcie „niezwłocznie” nie oznacza konkretnego terminu wyrażonego w dniach, ale wymaga podjęcia działań bez nieuzasadnionej zwłoki, w szczególności podjęcia decyzji o zwołaniu zgromadzenia oraz wysłania stosownych zawiadomień do wspólników.

W praktyce jest to najważniejszy obowiązek wynikający z art. 233 k.s.h. Jego niedopełnienie może natomiast prowadzić do odpowiedzialności członków zarządu. W zależności od okoliczności mogą oni ponosić odpowiedzialność organizacyjną, odszkodowawczą wobec spółki, a nawet odpowiedzialność o charakterze karnym przewidzianą w Kodeksie spółek handlowych.

Forum podjęcia uchwały przez wspólników

Choć wiele uchwał wspólników spółki z o.o. może być obecnie podejmowanych w trybie pisemnym, to w przypadku uchwały o dalszym istnieniu spółki ustawodawca przyjął odmienne rozwiązanie. Z art. 233 k.s.h. wynika bowiem konieczność zwołania i odbycia zgromadzenia wspólników, podczas którego zostanie omówiona sytuacja finansowa spółki oraz podjęta decyzja co do jej dalszych losów. W konsekwencji należy stanąć na stanowisku, że uchwała musi zapaść na zgromadzeniu wspólników (głosowanie w trybie pisemnym nie jest możliwe).

O czym decydują wspólnicy?

Wbrew pozorom zgromadzenie zwołane na podstawie art. 233 k.s.h. nie służy wyłącznie podjęciu decyzji o rozwiązaniu spółki. Wręcz przeciwnie – w praktyce najczęściej kończy się ono podjęciem uchwały o dalszym istnieniu spółki i kontynuowaniu działalności.

Wspólnicy mogą jednak wykorzystać takie zgromadzenie do znacznie szerszej dyskusji nad sytuacją ekonomiczną spółki. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby równolegle podjąć decyzje o wdrożeniu programu naprawczego lub restrukturyzacji działalności. Obowiązek wynikający z art. 233 k.s.h. ma zatem nie tylko charakter formalny, lecz pełni również funkcję swoistego „sygnału ostrzegawczego”, który ma skłonić wspólników do oceny kondycji spółki i podjęcia odpowiednich działań.

bio: dr Dominik Mizerski