Newsletter Prawniczy 10/2026
Duży pakiet zmian w Ordynacji podatkowej od 1 października 2026 r.
Wejście w życie: 1 października 2026 r.
Obszar prawa: Ordynacja podatkowa, MDR, VAT, KKS, akcyza i opłata skarbowa.
Kogo dotyczy? Podatników, płatników, przedsiębiorców, pełnomocników oraz innych uczestników postępowań podatkowych.
Czego dotyczy? Ustawy z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 846).
1 października 2026 r. zaczęła obowiązywać zasadnicza część dużej nowelizacji Ordynacji podatkowej.
Ustawa wprowadza kilkadziesiąt zmian obejmujących przede wszystkim MDR, nadpłaty i korekty deklaracji, płatność podatków oraz prowadzenie postępowań podatkowych.
1. Koniec krajowych MDR i mniej obowiązków raportowych.
Od 1 października obowiązki MDR są ograniczone do podlegających raportowaniu uzgodnień transgranicznych. Z zakresu MDR zniknęły schematy krajowe, a także uzgodnienia dotyczące VAT i akcyzy. Uchylono również przepisy o obowiązkowej wewnętrznej procedurze MDR, a informacja o stosowaniu schematu jest przekazywana zasadniczo raz w roku – do końca czwartego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego albo kalendarzowego. Do zmienionego zakresu obowiązków MDR dostosowano także przepisy KKS dotyczące odpowiedzialności za ich naruszenie.
2. Bez interpretacji indywidualnych w sprawach MDR.
Przepisy dotyczące raportowania schematów podatkowych są wyłączone z zakresu interpretacji indywidualnych. Nie można więc uzyskać interpretacji KIS rozstrzygającej, czy w konkretnej sytuacji powstał obowiązek raportowania MDR.
3. Nadpłata wynikająca z korekty bez dodatkowego wniosku.
Jeżeli podatnik po upływie terminu do złożenia deklaracji złoży korektę, z której wynika nadpłata, nie musi składać dodatkowego wniosku o jej stwierdzenie – postępowanie w sprawie nadpłaty wszczyna się z dniem złożenia korekty. Co do zasady nie ma także obowiązku uzasadniania korekt, przy czym pisemne uzasadnienie nadal jest wymagane, gdy wynikająca z korekty nadpłata przekracza 10 000 zł.
4. Szersze prawo do korekty po zakończeniu działalności podatnika.
Możliwość skorygowania deklaracji i wykazania nadpłaty została wprost przyznana osobom, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili jej rozwiązania. Analogiczne rozwiązania obejmują spółki tworzące wcześniej podatkową grupę kapitałową oraz przedstawiciela grupy VAT po utracie przez grupę statusu podatnika.
5. Oprocentowanie nadpłaty po zastosowaniu się do wadliwej interpretacji.
Przepisy wprost przyznają podatnikowi oprocentowanie od dnia powstania nadpłaty, jeżeli powstała ona w wyniku zastosowania się do interpretacji indywidualnej, która następnie została zmieniona, której wygaśnięcie stwierdzono albo która została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
6. Ogólny 30-dniowy termin na zwrot podatku.
Jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innego terminu, zwrot podatku następuje w ciągu 30 dni od wydania decyzji określającej jego wysokość albo od złożenia deklaracji lub korekty wykazującej zwrot. Jeżeli prawidłowość deklaracji nie budzi wątpliwości, zwrot następuje bez wydawania decyzji, a przy przekroczeniu ustawowych terminów podatnikowi przysługuje oprocentowanie.
7. Organ może sam skorygować deklarację do 10 000 zł.
W ramach czynności sprawdzających organ podatkowy może samodzielnie poprawić deklarację, jeżeli wynikająca z korekty zmiana m.in. wysokości zobowiązania, nadpłaty, zwrotu podatku, podatku naliczonego lub straty nie przekracza 10 000 zł. Podatnik otrzymuje informację o dokonanej korekcie i może wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od jej doręczenia.
8. Szerszy zakres decyzji określających rozliczenie VAT.
Organ podatkowy może wprost określić w decyzji nie tylko prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, ale także zwrotu podatku, podatku naliczonego albo nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w kolejnych okresach. Odpowiednio zmieniono również przepisy ustawy o VAT dotyczące kwot wynikających z deklaracji podatnika.
9. Wyższy limit zapłaty podatku przez inną osobę.
Limit podatku, który może zostać skutecznie zapłacony za podatnika przez inny podmiot, wzrósł z 1 000 zł do 5 000 zł. Jednocześnie wpłaty dotyczące podatku lub zaległości rozłożonych na raty są zaliczane na ratę o najwcześniejszym terminie płatności.
10. Podatek można umorzyć jeszcze przed terminem płatności.
Organ podatkowy może – na wniosek podatnika i po spełnieniu przesłanek przewidzianych dla ulg w spłacie zobowiązań – umorzyć w całości lub w części nie tylko zaległość podatkową, lecz także sam podatek. Pozwala to na zastosowanie ulgi jeszcze przed upływem terminu płatności i powstaniem zaległości.
11. Prostsze pełnomocnictwa i jedno umocowanie także do ZAW-NR.
Adwokat, radca prawny i doradca podatkowy mogą samodzielnie zgłosić udzielenie im pełnomocnictwa ogólnego, a pełnomocnik może sam zawiadomić o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu. Także osoba niebędąca stroną, wezwana do złożenia wyjaśnień lub dokumentów, może działać przez pełnomocnika. Dodatkowo pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji obejmuje również upoważnienie do podpisania zawiadomienia ZAW-NR.
12. Jeden organ może prowadzić powiązane sprawy różnych podatników.
Szef KAS lub dyrektor IAS może wyznaczyć jeden organ do prowadzenia powiązanych kontroli lub postępowań dotyczących podatników albo płatników podlegających właściwości różnych organów. Jest to możliwe w szczególności wtedy, gdy sprawy łączy wspólny stan faktyczny lub materiał dowodowy albo rozstrzygnięcie jednej sprawy może mieć wpływ na inną.
13. Przesłuchania podatkowe również online i z możliwością nagrywania.
Strona lub świadek mogą zostać przesłuchani na odległość przy jednoczesnym bezpośrednim przekazie obrazu i dźwięku, jeżeli organ posiada odpowiednie środki techniczne. Przesłuchanie może również zostać utrwalone poprzez nagranie obrazu i dźwięku albo samego dźwięku.
14. Mniej formalności przy zobowiązaniach ustalanych corocznie.
Organ nie musi każdorazowo doręczać postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie zobowiązań ustalanych corocznie, jeżeli stan faktyczny nie zmienił się względem poprzedniego okresu albo decyzję można wydać na podstawie danych znanych organowi z urzędu, a podatnik nie złożył wymaganej informacji. W podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym uproszczono ponadto zasady podpisywania decyzji sporządzanych z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych.
15. Nowe zasady uzupełniania decyzji i rozpatrywania odwołań.
Odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, a termin na wniesienie odwołania od decyzji lub skargi biegnie w takim przypadku od dnia doręczenia tego postanowienia. Doprecyzowano także przesłanki pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w przypadku niespełnienia wymaganych warunków formalnych.
16. Zwrot opłaty skarbowej bez decyzji i z oprocentowaniem.
Jeżeli wniosek o zwrot opłaty skarbowej jest zasadny, organ zwraca opłatę bez wydawania decyzji, w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W przypadku niedotrzymania tego terminu zwrot jest oprocentowany od dnia złożenia wniosku według stawki odpowiadającej odsetkom za zwłokę od zaległości podatkowych.
17. Oprocentowanie za nieterminowy zwrot akcyzy.
Jeżeli właściwy naczelnik urzędu skarbowego nie dokona zwrotu akcyzy w ustawowym terminie, podatnikowi przysługuje oprocentowanie naliczane od dnia następującego po jego upływie. Do ustalania oprocentowania odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące oprocentowania nadpłat.
18. Sobota lub święto nie przesuwają każdego terminu podatkowego.
Doprecyzowano zasadę przesuwania terminu, którego ostatni dzień przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Przepis wskazuje obecnie wprost, że reguła ta dotyczy terminu do wykonania czynności, a więc nie ma zastosowania m.in. do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Terminy sprawozdań – październik 2026 r.
Obszar prawa: Prawo ochrony środowiska.
Czego dotyczy? Wnoszenie opłat, składanie sprawozdań i przekazywanie informacji organom.
Kogo dotyczy? Przedsiębiorcy, przedsiębiorcy energetyczni, przedsiębiorcy prowadzący instalacje komunalne.
10 października 2026 roku upływa termin przekazania przez marszałka województwa wpływów z tytułu opłaty recyklingowej.
15 października 2026 roku upływa termin na wniesienie, na rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa, kwartalnej opłaty recyklingowej. Do uiszczania opłat obowiązani są przedsiębiorcy prowadzący handel hurtowy i detaliczny, oferujący swoim klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania zakupionych u nich produktów. Opłata nie dotyczy bardzo lekkich toreb z tworzywa sztucznego.
20 października 2026 roku upływa termin na przekazanie miesięcznego sprawozdania Prezesowi URE o rodzajach i ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także o ich przeznaczeniu.
25 października 2026 roku upływa termin na złożenie informacji o opłacie emisyjnej oraz termin na jej wniesienie.
30 października 2026 roku upływa termin na:
- złożenie oświadczenia o poborze wód powierzchniowych i podziemnych do różnych celów, za III kwartał 2026 r.;
- przedłożenie wyników pomiarów okresowych prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia do właściwego organu ochrony środowiska i do WIOŚ, za III kwartał 2026 r.
- przekazanie przez podmioty korzystające z usług wodnych wyników prowadzonych pomiarów ilości pobieranych wód podziemnych i powierzchniowych oraz ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, za III kwartał 2026 r.
31 października 2026 roku upływa termin na:
- na wniesienie kwartalnej, stałej opłaty za usługi wodne.
Podmioty zobowiązane do wnoszenia stałej opłaty za (i) pobór wód podziemnych, (ii) pobór wód powierzchniowych, (iii) odprowadzanie do wód wód roztopowych lub pochodzących z odwodnienia gruntów, a także (iv) wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi -są obowiązane do wniesienia tej opłaty (trzeciej raty stałej opłaty) za III kwartał 2026 roku na rachunek Wód Polskich w terminie do dni 31 października 2026 r.
- termin na złożenie kwartalnego sprawozdania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Podmioty prowadzące działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportujące nieczystości ciekłe są obowiązane do sporządzania kwartalnych sprawozdań.
Sprawozdanie za III kwartał 2026 r. należy złożyć w terminie do dnia 31 października 2026 roku.