Newsletter Prawniczy 09/2026
Nowa wersja listy samokontroli dotyczącej ustalania istnienia stosunku pracy
Status prawny: Materiał pomocniczy – lista samokontroli, nie stanowi źródła prawa.
Obszar prawa: Prawo pracy.
Kogo dotyczy? Pracodawcy.
Czego dotyczy? Opublikowano nową wersję listy samokontroli służącej do oceny, czy dana forma współpracy może zostać zakwalifikowana jako stosunek pracy. Lista ma pomóc w analizie cech charakterystycznych dla zatrudnienia pracowniczego, w szczególności w kontekście art. 22 § 1 Kodeksu pracy.
Narzędzie może być wykorzystywane przez pracodawców do wstępnej weryfikacji zawieranych umów cywilnoprawnych i organizacji współpracy. Należy jednak traktować je wyłącznie jako pomocniczą checklistę – samo jej wypełnienie nie przesądza o charakterze prawnym stosunku łączącego strony.
Ustawa „Women on Boards” – nowe obowiązki dużych spółek giełdowych
Status prawny: Przepisy obowiązują od 18 sierpnia 2026 r.
Obszar prawa: Prawo pracy.
Kogo dotyczy? Duże spółki giełdowe.
Czego dotyczy? Od 18 sierpnia 2026 r. obowiązują przepisy ustawy „Women on Boards”, nakładające na duże spółki giełdowe obowiązek zapewnienia co najmniej 33% udziału przedstawicieli płci niedostatecznie reprezentowanej w zarządach i radach nadzorczych. Regulacja obejmuje spółki zatrudniające co najmniej 250 pracowników lub spełniające odpowiednie kryteria finansowe – obrót powyżej 50 mln euro albo suma bilansowa przekraczająca 43 mln euro.
Spółki objęte regulacją są zobowiązane do przyjęcia polityki równowagi płci. Co do zasady należy ją przyjąć do dnia zakończenia pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po wejściu ustawy w życie. Jeżeli zgromadzenie odbędzie się w ciągu 2 miesięcy od tej daty, termin na przyjęcie polityki zostaje wydłużony do 4 miesięcy od wejścia ustawy w życie.
Interpretacje podatkowe samorządów trafią do bazy EUREKA
Wejście w życie: 24 września 2026 r.
Obszar prawa: Ordynacja podatkowa/podatki lokalne.
Kogo dotyczy? Podatników podatków i opłat lokalnych oraz samorządowych organów podatkowych.
Czego dotyczy? Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2026 r. poz. 825).
Od 24 września 2026 r. interpretacje indywidualne wydawane przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, starostów oraz marszałków województw będą przekazywane Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej i publikowane w centralnej bazie interpretacji podatkowych EUREKA.
Publikacji będą podlegały również informacje dotyczące zmiany, uchylenia, wygaśnięcia albo stwierdzenia nieważności takich interpretacji.
Zmiana umożliwi wyszukiwanie w bazie EUREKA również interpretacji dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym m.in. podatku od nieruchomości.
Rząd zapowiada zmiany w PIT, CIT i IP Box
Planowane wejście w życie: 1 stycznia 2027 r.
Obszar prawa: PIT/CIT/IP Box.
Kogo dotyczy? Podatników PIT rozliczających się według skali podatkowej, największych podatników CIT oraz podatników korzystających z preferencji IP Box.
Czego dotyczy? Zapowiedź zmian w systemie podatkowym przedstawiona przez Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Finansów i Gospodarki 19 sierpnia 2026 r.
Status: Zapowiedź rządowa, nie opublikowano projektu ustawy.
Rząd zapowiedział zmianę skali podatkowej PIT od 2027 r. Zgodnie z przedstawionymi założeniami:
- stawka 12% ma obowiązywać do dochodów w wysokości 130.000 zł;
- dla dochodów powyżej 130.000 zł do 150.000 zł ma zostać wprowadzona nowa stawka 24%;
- stawka 32% ma obejmować nadwyżkę dochodów ponad 150.000 zł.
Planowane zmiany obejmują również podwyższenie podstawowej stawki CIT z 19% do 22% dla podatników osiągających przychody przekraczające 50 mln euro rocznie oraz dla podatkowych grup kapitałowych.
Rząd zapowiedział ponadto modyfikację preferencji IP Box, pozwalającej obecnie na opodatkowanie kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej stawką 5%. Na obecnym etapie nie przedstawiono szczegółowych założeń dotyczących zakresu planowanych zmian w IP Box.
Komunikat Ministerstwa Finansów dotyczący planowanych zmian dostępny jest pod poniższym linkiem:
Korzystne zmiany w systemie podatkowym – Ministerstwo Finansów – Portal Gov.pl
MF planuje odroczenie JPK_ST i JPK_ST_KR
Planowane wejście w życie: Dzień następujący po dniu ogłoszenia rozporządzeń.
Obszar prawa: CIT/PIT/ryczałt/JPK.
Kogo dotyczy? Podatników CIT oraz przedsiębiorców rozliczających PIT, w tym prowadzących PKPiR albo ewidencję przychodów.
Czego dotyczy? Projekty rozporządzeń Ministra Finansów i Gospodarki opublikowane 19 sierpnia 2026 r., dotyczące zwolnienia z obowiązku prowadzenia przy użyciu programów komputerowych i przesyłania ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ustaw o CIT, PIT oraz zryczałtowanym podatku dochodowym.
Status: Projekty rozporządzeń na etapie rządowego procesu legislacyjnego.
Ministerstwo Finansów proponuje czasowe zwolnienie podatników z obowiązku elektronicznego prowadzenia i przesyłania ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w strukturach JPK_ST oraz JPK_ST_KR.
Zwolnienie ma obejmować ewidencje prowadzone za lata podatkowe lub obrotowe rozpoczynające się po 31 grudnia 2025 r., a przed 1 stycznia 2029 r. Oznacza to, że obowiązek raportowania danych dotyczących środków trwałych i WNiP miałby objąć po raz pierwszy ewidencję za 2029 r.
Odroczenie nie obejmuje struktury JPK_KR_PD – w tym zakresie obowiązujący harmonogram raportowania pozostaje bez zmian. Projekty przewidują również dodatkowe zwolnienia dotyczące elektronicznego prowadzenia PKPiR i ewidencji przychodów przez określone grupy podatników PIT w latach 2027–2028.
Pełną treść projektów rozporządzeń wraz z przebiegiem prac legislacyjnych można znaleźć pod poniższymi linkami:
CIT/JPK_ST_KR: Projekt
PIT/PKPiR+JPK_ST: Projekt
Ryczałt/ewidencja przychodów+JPK_ST: Projekt
Odpowiedzialność solidarna w VAT ma objąć również wybrane usługi
Planowane wejście w życie: 1 stycznia 2027 r.
Obszar prawa: VAT.
Kogo dotyczy? Podatników VAT nabywających określone usługi niematerialne.
Czego dotyczy? Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (druk sejmowy nr 2677).
Status: Ustawa uchwalona przez Sejm 17 lipca 2026 r.; Senat wniósł poprawki, które 7 sierpnia 2026 r. skierowano do Komisji Finansów Publicznych. Prace parlamentarne nie zostały zakończone.
Ustawa uchwalona przez Sejm przewiduje rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej nabywcy uregulowanej w art. 105a ustawy o VAT na określone usługi wymienione w nowym załączniku nr 16 do ustawy o VAT.
Katalog ma obejmować m.in. wybrane usługi związane z oprogramowaniem i IT, usługi rachunkowo-księgowe, doradcze i zarządcze, reklamowe oraz badawcze.
W przypadku usług wymienionych w załączniku nr 16 odpowiedzialność solidarna ma znaleźć zastosowanie m.in. w przypadku, gdy należność ogółem wynikająca z faktury przekracza 15.000 zł, a także w określonych przypadkach, gdy miesięczna wartość netto usług nabywanych od jednego usługodawcy przekracza 50.000 zł. Zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności będzie co do zasady pozwalała nabywcy uniknąć odpowiedzialności solidarnej.
Koniec sankcji kosztowej za płatność poza białą listę lub z pominięciem MPP
Planowane wejście w życie: 1 stycznia 2027 r. – w zakresie sankcji dotyczących kosztów uzyskania przychodów.
Obszar prawa: PIT/CIT/ceny transferowe.
Kogo dotyczy? Przedsiębiorców dokonujących płatności na rzecz kontrahentów oraz podmiotów realizujących obowiązki w zakresie cen transferowych.
Czego dotyczy? Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk sejmowy nr 2837).
Status: Po I czytaniu w Sejmie; 30 lipca 2026 r. projekt został skierowany do Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych.
Projekt zakłada zniesienie sankcji polegającej na wyłączeniu wydatku z kosztów uzyskania przychodów w przypadku dokonania płatności na rachunek bankowy kontrahenta niewskazany na tzw. białej liście podatników VAT albo z pominięciem obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności.
Projekt przewiduje także uproszczenia w zakresie cen transferowych. Informację TPR będzie mógł podpisywać pełnomocnik na zasadach właściwych dla deklaracji podatkowych, natomiast mikro- i mali przedsiębiorcy mają zostać zwolnieni z obowiązku wykazywania w TPR określonych wskaźników finansowych. Uproszczenia dotyczące TPR mają znaleźć zastosowanie do informacji składanych już za 2026 r.
Duże zmiany w estońskim CIT – ukryte zyski i abolicja dla części podatników
Planowane wejście w życie: zasadniczo 1 stycznia 2027 r.
Obszar prawa: CIT/ryczałt od dochodów spółek.
Kogo dotyczy? Podatników stosujących lub planujących stosowanie estońskiego CIT.
Czego dotyczy? Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (UD116).
Status: Etap rządowy – projekt znajduje się na etapie prac Stałego Komitetu Rady Ministrów; najnowsza wersja informacji o projekcie została opublikowana 17 sierpnia 2026 r.
Projekt przewiduje istotne zmiany w opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, w tym przede wszystkim:
- zmianę definicji ukrytych zysków poprzez usunięcie przesłanki związku świadczenia z prawem do udziału w zysku;
- rozszerzenie katalogu ukrytych zysków m.in. o opłaty i należności wynikające z umów najmu, dzierżawy oraz umów o podobnym charakterze zawieranych z podmiotami powiązanymi;
- wprowadzenie ustawowej definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą;
- wprowadzenie domniemania, zgodnie z którym wypłata lub inna dystrybucja zysku po zakończeniu opodatkowania estońskim CIT następuje z zysku wypracowanego w okresie stosowania ryczałtu.
Projekt zawiera również rozwiązanie dotyczące spółek, którym zakwestionowano skuteczność wyboru estońskiego CIT z uwagi na uchybienia formalne związane ze sprawozdaniem finansowym sporządzanym przy przejściu na ryczałt w trakcie roku. Projektowane przepisy mają umożliwić zachowanie skuteczności wyboru estońskiego CIT w przypadku braku podpisania lub podpisania sprawozdania po terminie przez kierownika jednostki, jeżeli pozostałe wymagane warunki zostały spełnione.
MF planuje istotne zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych
Planowane wejście w życie: 1 stycznia 2027 r.
Obszar prawa: CIT/PIT/fundacje rodzinne.
Kogo dotyczy? Fundacji rodzinnych, fundatorów oraz beneficjentów fundacji rodzinnych.
Czego dotyczy? Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (UD447).
Status: Etap rządowy – projekt został opublikowany w sierpniu 2026 r.; jego przyjęcie przez Radę Ministrów planowane jest w III kwartale 2026 r.
Projekt przewiduje istotne zmiany w zasadach opodatkowania fundacji rodzinnych. Do najważniejszych należą:
- podwyższenie z 15% do 19% stawki CIT, o której mowa w art. 24q ustawy o CIT, stosowanej m.in. do świadczeń przekazywanych beneficjentom;
- wprowadzenie 36-miesięcznego okresu posiadania określonych składników majątku jako warunku zachowania preferencyjnego opodatkowania ich zbycia;
- objęcie fundacji rodzinnych regulacjami dotyczącymi zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC);
- ograniczenie możliwości korzystania z preferencji podatkowych w przypadku prowadzenia działalności za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo;
- zmianę zasad opodatkowania przychodów z odpłatnego udostępniania nieruchomości, w szczególności w zakresie najmu krótkoterminowego.
Projekt przewiduje również rozszerzenie zwolnienia z PIT na świadczenia otrzymywane przez zstępnych rodzeństwa będącego fundatorami fundacji rodzinnej.
Terminy opłat i sprawozdań – wrzesień 2026 r.
Czego dotyczy? Wnoszenie opłat, składanie sprawozdań i przekazywanie informacji organom.
Kogo dotyczy? Przedsiębiorcy, przedsiębiorcy energetyczni, przedsiębiorcy prowadzący instalacje komunalne.
10 września 2026 roku upływa termin:
przekazania przez marszałka województwa wpływów z tytułu opłaty recyklingowej.
20 września 2026 roku upływa termin na:
przekazanie miesięcznego sprawozdania Prezesowi URE o rodzajach i ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także o ich przeznaczeniu.
25 września 2026 roku upływa termin na:
złożenie informacji o opłacie emisyjnej oraz termin na jej wniesienie.