Newsletter Prawniczy 07/2026

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy

Wejście w życie: 8 lipca 2026 r.   

Obszar prawa: prawo pracy 

Kogo dotyczy? pracodawcy, pracownicy, osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, B2B 

Czego dotyczy? 

Nowelizacja przepisów przewiduje istotne wzmocnienie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli legalności zatrudnienia, w szczególności w odniesieniu do stosowania umów cywilnoprawnych. 

Od 8 lipca okręgowi inspektorzy pracy uzyskują uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy, a także do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (w tym umów zlecenia oraz kontraktów B2B) w umowy o pracę. 

Jednocześnie zaostrzono sankcje finansowe za naruszanie przepisów polegających na zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. W szczególności podwyższono maksymalną karę grzywny do kwoty 60 000 zł, a w przypadkach kwalifikowanych – do 90 000 zł. Celem regulacji jest ograniczenie praktyk polegających na pozornym samozatrudnieniu oraz obchodzeniu przepisów prawa pracy poprzez nieuprawnione stosowanie umów cywilnoprawnych. 

Sejm uchwalił projekt ustawy o przeciwdziałaniu mobbingowi

Status prawny: 19 czerwca 2026 r. uchwalenie ustawy przez Sejm. Projekt procedowany obecnie w Senacie, następnie trafi do podpisu Prezydenta RP. Planowane wejście w życie: 3 miesiące od ogłoszenia.

Obszar prawa: prawo pracy

Kogo dotyczy? pracodawcy, pracownicy

Czego dotyczy?

19 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił projekt ustawy o przeciwdziałaniu mobbingowi przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Najważniejsze zmiany:

• uproszczenie definicji mobbingu – nacisk na uporczywe nękanie pracownika;
• wyłączenie z mobbingu uzasadnionej kontroli i merytorycznej oceny pracy (przy zachowaniu właściwej formy);
• podwyższenie minimalnego zadośćuczynienia do co najmniej 6-krotności minimalnego wynagrodzenia;
• wprowadzenie prawa regresu pracodawcy wobec sprawcy mobbingu;
• wzmocnienie obowiązków prewencyjnych pracodawców, obowiązek wdrożenia procedur antymobbingowych.

Projekt ustawy o poprawie równowagi płci w spółkach publicznych („Women on Boards”)

Status prawny: Projekt ustawy przyjęty przez Radę Ministrów (09.06.2026 r.), na etapie dalszego procesu legislacyjnego

Obszar prawa: prawo pracy, prawo spółek, prawo Unii Europejskiej

Kogo dotyczy?

Duże spółki giełdowe spełniające kryteria:

• co najmniej 250 pracowników oraz
• roczny obrót powyżej 50 mln euro lub bilans powyżej 43 mln euro (MŚP są wyłączone z zakresu regulacji)

Czego dotyczy?

Projekt ustawy wdraża do polskiego prawa przepisy UE dotyczące zwiększenia równowagi płci w organach spółek giełdowych. Celem regulacji jest zwiększenie udziału kobiet i mężczyzn w zarządach oraz radach nadzorczych największych spółek publicznych poprzez wprowadzenie przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasad doboru członków organów spółek.

Kluczowe założenia projektu:

• Minimalny poziom reprezentacji płci – co najmniej 1/3 (33%) stanowisk w zarządach i radach nadzorczych ma przypadać osobom z niedostatecznie reprezentowanej płci,
• Obowiązek stosowania neutralnych i przejrzystych kryteriów rekrutacji. W przypadku porównywalnych kwalifikacji pierwszeństwo ma osoba z niedoreprezentowanej płci (z wyjątkami uzasadnionymi zasadami różnorodności i niedyskryminacji),
• Obowiązek przyjęcia przez walne zgromadzenie akcjonariuszy polityki równości płci w spółce,
• Coroczne raportowanie udziału kobiet i mężczyzn w organach spółki oraz działań podejmowanych w celu zapewnienia równowagi,
• Możliwość dochodzenia roszczeń i odszkodowania w przypadku naruszenia zasad równego traktowania w procesie rekrutacji,
• Możliwość kontroli oraz nakładania kar finansowych do 500 000 zł za niewywiązywanie się z obowiązków ustawowych. 

Wyższe mandaty za niektóre wykroczenia przeciwko pracownikom

Wejście w życie: 8 lipca 2026 r.

Obszar prawa: postępowanie wykroczeniowe, prawo pracy

Kogo dotyczy? pracodawców

Czego dotyczy?

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy w sprawach mandatowych, w których występuje jako oskarżyciel, będzie miała możliwość wymierzenia znacznie wyższych mandatów. Dotychczas mandaty wymierzane przez PIP orzekane mogły być do kwoty 2.000 zł. Od 8 lipca 2026 r., w wyniku zmiany art. 96 § 1a pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, mandaty te będą mogły zostać wymierzone do kwoty 5.000 zł. 

Wyższe będą również mandaty orzekane w przypadkach, gdy pracodawca pomimo dwukrotnego ukarania za niektóre wykroczenia pracownicze, w okresie dwóch lat od ostatniego ukarania, dopuści się ich ponownie. Dotyczy to wykroczeń unormowanych w Kodeksie pracy, ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, a także ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. W tych przypadkach wysokość mandatu od 8 lipca 2026 r. będzie mogła wynieść aż 10 000 zł, podczas gdy dotychczas maksymalna wysokość wynosiła 5 000 zł.

Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych

Wejście w życie: 1 lipca 2026 roku

Obszar prawa: prawo zamówień publicznych

Kogo dotyczy? Zamawiających, Wykonawców

Czego dotyczy? 

Od 1 lipca 2026 r. wchodzi w życie obowiązek publikowania informacji o umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych w Centralnym Rejestrze Umów (CRU). Nowe regulacje znacząco rozszerzają zakres jawności – dane o umowach objętych ustawą Prawo zamówień publicznych będą dostępne publicznie bez konieczności składania wniosku o dostęp do informacji publicznej.

W rejestrze znajdą się m.in. informacje o wartości umowy, jej przedmiocie, stronach oraz źródłach finansowania. Obowiązek publikacji dotyczyć będzie umów zawartych od 1 lipca 2026 r., niezależnie od formy ich zawarcia (pisemnej, dokumentowej czy elektronicznej). Dotyczy to umów stanowiących zamówienie w rozumieniu art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych.

W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia nowych procedur wewnętrznych dotyczących ewidencji i raportowania umów. Odpowiedzialność za prawidłowość i terminowość publikacji spoczywa zasadniczo na kierowniku jednostki. Zmiana ta ma charakter systemowy, tzn. zwiększa transparentność wydatkowania środków publicznych oraz ułatwia kontrolę społeczną. Z perspektywy wykonawców oznacza to większą dostępność danych o rynku zamówień publicznych, co może ułatwiać analizę praktyk zamawiających oraz porównywanie warunków kontraktowych.

Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych

Wejście w życie: 12 lipca 2026 roku

Obszar prawa: prawo zamówień publicznych

Kogo dotyczy? Zamawiających, Wykonawców

Czego dotyczy? 

12 lipca 2026 r. zacznie obowiązywać kolejna część przepisów dotyczących certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. System certyfikacji ma charakter dobrowolny i opiera się na potwierdzeniu spełniania przez wykonawcę określonych wymogów, w szczególności w zakresie sytuacji prawnej, technicznej i organizacyjnej. Jego celem jest uproszczenie postępowań i ograniczenie konieczności wielokrotnego przedstawiania tych samych dokumentów.

Wprowadzenie certyfikacji wpisuje się w szerszy kierunek profesjonalizacji rynku zamówień publicznych oraz zwiększania efektywności procedur. Uzyskanie certyfikatu może w praktyce stanowić istotny atut konkurencyjny w postępowaniach o udzielenie zamówienia. Z perspektywy zamawiających oznacza to możliwość ograniczenia zakresu weryfikacji wykonawców oraz przyspieszenie oceny ofert. Dla wykonawców natomiast – potencjalne obniżenie kosztów udziału w przetargach oraz większą przewidywalność wymagań formalnych. Warto jednak zauważyć, że system ten będzie wdrażany etapami, a jego praktyczne znaczenie zależeć będzie od powszechności korzystania z certyfikacji w konkretnych postępowaniach.

JPK PIT i JPK CIT: więcej czasu na przesłanie ksiąg rachunkowych

Wejście w życie: 1 lipca 2026 r.

Obszar prawa: prawo podatkowe, PIT, CIT, ryczałt, Ordynacja podatkowa

Kogo dotyczy? podatnicy PIT i CIT prowadzący księgi rachunkowe, biura rachunkowe, pełnomocnicy podpisujący pliki JPK

Czego dotyczy? Ustawa z 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o PIT, ustawy o CIT oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym

Status: Ustawa ogłoszona w Dzienniku Ustaw, Dz.U. 2026 poz. 779

Nowelizacja wydłuża termin na przesłanie ksiąg rachunkowych w ramach JPK w podatkach dochodowych. W przypadku podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe nowym terminem będzie 31 lipca po zakończeniu roku podatkowego, natomiast w przypadku podatników CIT termin będzie przypadał do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego albo obrotowego. Zmiana ma dostosować obowiązek raportowania JPK do realnego cyklu zamknięcia roku, zatwierdzenia sprawozdania finansowego oraz ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Ustawa rozszerza również zakres pełnomocnictwa UPL-1. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanych elektronicznie będzie obejmować także podpisywanie wybranych ksiąg i ewidencji przesyłanych elektronicznie, w tym ksiąg rachunkowych, podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów oraz wykazów środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

E-commerce spoza UE: koniec zwolnienia celnego dla przesyłek do 150 EUR

Wejście w życie: 1 lipca 2026 r.

Obszar prawa: prawo celne, VAT, e-commerce

Kogo dotyczy? importerzy, platformy e-commerce, operatorzy logistyczni, pośrednicy celni, konsumenci kupujący towary spoza UE

Czego dotyczy? rozporządzenie Rady UE 2026/382 zmieniające wspólnotowy system zwolnień celnych

Status: Przepisy unijne opublikowane, zaczną obowiązywać od 1 lipca 2026 r.

Od 1 lipca 2026 r. zniesione zostaje dotychczasowe zwolnienie z należności celnych dla przesyłek o wartości rzeczywistej do 150 EUR. Przez okres przejściowy, tj. od 1 lipca 2026 r. do 1 lipca 2028 r., stosowana będzie stała należność celna w wysokości 3 EUR za pozycję w przesyłce, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w przepisach unijnych. Zmiana ma szczególne znaczenie dla modeli sprzedaży opartych na masowym imporcie niskowartościowych towarów spoza Unii Europejskiej. Według Ministerstwa Finansów dotychczasowe zwolnienie było nadużywane m.in. poprzez zaniżanie wartości przesyłek oraz sztuczne dzielenie zamówień, co uzasadniało wprowadzenie nowych zasad w celu ochrony interesów finansowych UE i państw członkowskich.

SENT dla branży odzieżowej i obuwniczej: ograniczenie obowiązków zgłoszeniowych

Wejście w życie: 20 czerwca 2026 r.

Obszar prawa: SENT, prawo podatkowe, obrót towarowy

Kogo dotyczy? Branża odzieżowa i obuwnicza, przewoźnicy, importerzy, eksporterzy, firmy logistyczne

Czego dotyczy? Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 18 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 813 i 814

Od 20 czerwca 2026 r. obowiązują zmiany w systemie SENT dotyczące przewozu odzieży i obuwia. Z obowiązku zgłoszenia wyłączono m.in. przewozy realizowane w ramach sprzedaży krajowej pomiędzy przedsiębiorcami, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, eksportu oraz przewozy stanowiące pomoc humanitarną.

Obowiązek monitorowania nadal pozostaje w odniesieniu do przewozów uznanych za bardziej narażone na nieprawidłowości podatkowe, w szczególności importu towarów z państw trzecich, WNT, dostaw wewnątrzwspólnotowych realizowanych bezpośrednio po odprawie celnej w procedurze 42 00 oraz tranzytu przez terytorium Polski. Podwyższono również progi ilościowe powodujące obowiązek zgłoszenia do SENT: dla odzieży z 10 kg do 31,5 kg, a dla obuwia z 20 do 64 sztuk.

Ujednolicenie sposobu raportowania o cenach mieszkań przez deweloperów

Status: Ustawa skierowana do Senatu

Planowane wejście w życie: Ustawa wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw

Obszar prawa: prawo nieruchomości, prawo cywilne

Kogo dotyczy? Deweloperzy, nabywcy nieruchomości

Czego dotyczy?

Podczas posiedzenia w dniu 19 czerwca 2026 r. Sejm przyjął ustawę zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (tzw. ustawa deweloperska). Projektowane przepisy nakładają na deweloperów obowiązek udostępniania informacji o cenach i metrażu w ustandaryzowanym formacie. Do tej pory dane podlegające publikacji na rządowym portalu dane.gov.pl są udostępniane w sposób dowolny przez deweloperów. Co prawda Ministerstwo cyfryzacji opracowało jednolity format danych rekomendując przy tym korzystanie z niego, niemniej z uwagi na brak przymusu nie wszyscy deweloperzy z niego korzystają.

Założeniem nowelizacji jest nałożenie na deweloperów obowiązku korzystania z ustrukturyzowanego formatu udostępniania danych celem zapewnienie spójności i ułatwienie konsumentom porównywanie cen nieruchomości. Co istotne nowelizacja przewiduje mechanizmy karcące deweloperów za niezastosowanie się do projektowanego obowiązku. Projektowane przepisy przewidują, że naruszenie opisanego obowiązku przez dewelopera będzie stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.  

Nowelizacja została skierowana do prac w Senacie.

Terminy opłat i sprawozdań – lipiec 2026

Kogo dotyczy? Przedsiębiorcy, przedsiębiorcy energetyczni, przedsiębiorcy prowadzący instalacje komunalne

10 lipca 2026 roku upływa termin przekazania przez marszałka województwa wpływów z tytułu opłaty recyklingowej.

15 lipca 2026 roku upływa termin na:

• wniesienie, na rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa, kwartalnej opłaty recyklingowej. Do uiszczania opłat obowiązani są przedsiębiorcy prowadzący handel hurtowy i detaliczny, oferujący swoim klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania zakupionych u nich produktów. 

• przekazanie informacji o odpadach. Podmioty prowadzące instalacje komunalne obowiązane są przekazać informacje, o odpadach które poddano procesowi przygotowania do ponownego użycia, recyklingu lub odzysku innymi metodami, lub przekazano w tym celu innemu posiadaczowi odpadów. Przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości – informację za pierwsze półrocze 2026 roku przekazują do dnia 15 lipca 2026 r.

20 lipca 2026 roku upływa termin na przekazanie miesięcznego sprawozdania Prezesowi URE o rodzajach i ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także o ich przeznaczeniu.

25 lipca 2026 roku upływa termin na złożenie informacji o opłacie emisyjnej oraz termin na jej wniesienie.

30 lipca 2026 roku upływa termin na:

• złożenie oświadczenia o poborze wód powierzchniowych i podziemnych do różnych celów, za II kwartał 2026 r.;
• przedłożenie wyników pomiarów okresowych prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia do właściwego organu ochrony środowiska i do WIOŚ, za II kwartał 2026 r.
• przekazanie przez podmioty korzystające z usług wodnych wyników prowadzonych pomiarów ilości pobieranych wód podziemnych i powierzchniowych oraz ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi, za II kwartał 2026 r.

31 lipca 2026 roku upływa termin na:

• złożenie półrocznego sprawozdania energii w małej instalacji i wytwórcy biogazu lub biometanu za I półrocze 2026 roku.

• na wniesienie kwartalnej, stałej opłaty za usługi wodne. Podmioty zobowiązane do wnoszenia stałej opłaty za (i) pobór wód podziemnych, (ii) pobór wód powierzchniowych, (iii) odprowadzanie do wód wód roztopowych lub pochodzących z odwodnienia gruntów, a także (iv) wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi – są obowiązane do wniesienia tej opłaty (drugiej raty stałej opłaty) za II kwartał 2026 roku na rachunek Wód Polskich w terminie do dni 31 lipca 2026 r.
• termin na złożenie kwartalnego sprawozdania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Podmioty prowadzące działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportujące nieczystości ciekłe są obowiązane do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Sprawozdanie za II kwartał 2026 r. należy złożyć w terminie do dnia 31 lipca 2026 roku.