Dochód z funduszu inwestycyjnego na wspólnym rachunku bankowym. Kto jest podatnikiem?
Dwie osoby mogą być współposiadaczami wspólnego rachunku bankowego. Sam fakt posiadania wspólnego konta nie oznacza jednak, że środki zgromadzone na tym rachunku stanowią własność każdego ze współposiadaczy w równym stopniu. Zdarza się, że środki wpłacane na rachunek należą wyłącznie do jednej z osób, podczas gdy druga osoba została wskazana jako współposiadacz z przyczyn organizacyjnych czy rodzinnych, np. w celu pomocy w zarządzaniu majątkiem osoby starszej lub nieletniej.
W związku z funkcjonowaniem wspólnego rachunku może dojść do sytuacji, w której jeden ze współposiadaczy inwestuje środki należące do drugiej osoby, na przykład nabywa jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym.
W przypadku osiągnięcia dochodu z takiej inwestycji mogą powstać wątpliwości dotyczące ustalenia podatnika zobowiązanego do rozliczenia przychodu. W szczególności problem pojawia się wtedy, gdy instytucja finansowa przypisuje przychód osobie, która formalnie dokonywała czynności związanych z inwestycją, mimo że środki pieniężne stanowiły własność innej osoby, a faktyczne korzyści ekonomiczne z inwestycji były przeznaczone wyłącznie dla niej.
Powstaje wtedy pytanie, czy obowiązek podatkowy powinien obciążać osobę wskazaną przez instytucję finansową w informacji podatkowej, czy też osobę będącą rzeczywistym właścicielem środków pieniężnych.
W szczególności wymaga rozstrzygnięcia, czy po stronie współposiadacza rachunku, który wykonywał jedynie czynności techniczne lub formalne związane z inwestycją i nie uzyskał z tego tytułu żadnej korzyści majątkowej, powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Wątpliwości dotyczą również tego, czy jest on zobowiązany do wykazania takiego przychodu w zeznaniu rocznym, jeżeli informacja PIT-8C została wystawiona na jego dane osobowe.
Stanowisko organu podatkowego
Fundusze inwestycyjne stanowią jedną z popularniejszych form lokowania kapitału. Wynika to przede wszystkim z relatywnie prostego modelu inwestowania z perspektywy uczestnika funduszu oraz możliwości osiągania zysków bez konieczności samodzielnego zarządzania aktywami.
Osiągnięcie dochodu w związku z odkupieniem (umorzeniem) jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego skutkuje powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych podlegającego opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2026 r. poz. 592, dalej: „ustawa o PIT”). Dochód taki powinien zostać wykazany w zeznaniu PIT-38 składanym za rok podatkowy, w którym został osiągnięty.
Analizując skutki podatkowe inwestycji dokonywanych z wykorzystaniem środków zgromadzonych na wspólnym rachunku bankowym, organ podatkowy przywiązuje znaczenie, przede wszystkim, do formalnoprawnych okoliczności uczestnictwa w inwestycji. W szczególności istotne jest ustalenie, kto występował wobec instytucji finansowej jako uczestnik funduszu inwestycyjnego oraz na czyje dane została sporządzona informacja PIT-8C.
Sama okoliczność, że osoba dokonująca nabycia jednostek uczestnictwa nie była rzeczywistym właścicielem środków wykorzystanych do inwestycji, a jej udział miał charakter wyłącznie techniczny lub formalny, nie przesądza automatycznie o braku obowiązku podatkowego.
Organ podatkowy dokonuje oceny całokształtu okoliczności faktycznych przedstawionych przez podatnika, przy czym analiza taka następuje wyłącznie na podstawie opisanego stanu faktycznego.
Organ podkreśla, że najważniejsze jest określenie uczestniczącego w obrocie jednostkami uczestnictwa funduszu inwestycyjnego. Informacja PIT-8C sporządzana jest bowiem na podstawie danych identyfikujących osobę, której instytucja finansowa przypisuje przychód z tytułu uczestnictwa w funduszu. Wystawienie tej informacji na określonego podatnika stanowi skutek jego formalnego uczestnictwa w czynnościach związanych z nabyciem oraz odkupieniem jednostek uczestnictwa.
Przychód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych powstaje po stronie uczestnika funduszu, któremu zostały przypisane prawa wynikające z uczestnictwa w danym funduszu inwestycyjnym. Z perspektywy instytucji finansowej jest to podmiot identyfikowany jako właściciel jednostek uczestnictwa oraz strona transakcji ich nabycia i umorzenia.
W konsekwencji organ podatkowy przyjmuje, że dochód osiągnięty w związku z odkupieniem (umorzeniem) jednostek uczestnictwa powinien zostać przypisany osobie wskazanej w informacji PIT-8C. W rezultacie na tej osobie ciąży obowiązek wykazania dochodu w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy.
Przedstawiona powyżej sytuacja była przedmiotem interpretacji indywidualnej z dnia 8 czerwca 2026 r. o sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.245.2026.2.MS.
Podsumowanie
Z przedstawionej interpretacji wynika, że organ podatkowy przywiązuje decydujące znaczenie do formalnego uczestnictwa w inwestycji. Dla ustalenia podatnika istotne jest przede wszystkim, kto występował jako uczestnik funduszu inwestycyjnego oraz na czyje dane została wystawiona informacja PIT-8C.
Sam fakt, że środki wykorzystane do nabycia jednostek uczestnictwa należały do innej osoby, nie wyklucza przypisania obowiązku podatkowego osobie formalnie uczestniczącej w inwestycji. W konsekwencji podatnik wskazany w informacji PIT-8C powinien co do zasady wykazać osiągnięty dochód w zeznaniu PIT-38 za właściwy rok podatkowy.