CBAM. Kogo dotknie?

Graniczny podatek węglowy został wprowadzony na pomocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiającego mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (zwane dalej: „Rozporządzeniem”), które weszło w życie 17 maja 2023 r. Częściowo stosowane od 1 października 2023 r., z zastrzeżeniem, że niektóre przepisy wejdą w życie dopiero od 31 grudnia 2024 r. i od 1 stycznia 2026 r. Rozporządzenie wprowadza nowy sposób ustalania cła na granicach UE uwzględniając emisję CO2 i obejmuje grupę wysokoemisyjnych produktów importowanych z krajów trzecich.

Kogo dotknie CBAM?

Obecnie CBAM dotyczy wymienionych w załączniku nr I grup towarów: cement, energia elektryczna, nawozy, żeliwo i stal, aluminium, chemikalia.

Zakres przedmiotowy CBAM będzie się stale poszerzać, docelowo dążąc do zrównania się z zakresem przedmiotowym EU ETS.

Zakres podmiotowy Rozporządzenia obejmuje przede wszystkim importerów z sektorów wykorzystujących wskazane produkty zarówno w produkcji jak i w handlu. Zgodnie z definicją „importera” określoną w art. 3 pkt 15 Rozporządzenia jest to osoba składającą zgłoszenie celne o dopuszczenie towarów do obrotu we własnym imieniu albo – w przypadku, gdy zgłoszenie celne składa pośredni przedstawiciel celny zgodnie z art. 18 UKC – osobę, w której imieniu takie zgłoszenie jest składane.

Nowe obowiązki dla przedsiębiorców

Do końca 2025 r. obowiązuje uproszczona wersja CBAM, ograniczona do obowiązków sprawozdawczych. Zgłaszający przywożone towary są zobowiązani do składania kwartalnych raportów o podatku węglowym.

Od 1 stycznia 2026 r. CBAM wchodzi w życie w „pełni”. Importerzy będą zobligowani do zakupu certyfikatów CBAM, a także będą podlegać obowiązkowi składania rocznych deklaracji o podatku węglowym (do 31 maja każdego roku). Od 2026 roku towary wymienione w załączniku nr I do Rozporządzenia będą mogły być przywożone na obszar celny Unii wyłącznie przez upoważnionego zgłaszającego CBAM – art. 4 w zw. z art. 36 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia. Kryteria przyznania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM zostały określone w art. 17 ust. 2.

Kary i sankcje

Kara za przekroczenie emisji wynosić będzie 100 euro za każdą tonę równoważnika dwutlenku węgla wyemitowaną przez urządzenie, w odniesieniu, do którego operator nie przekazał przydziału. Kary dotkną również upoważnionego zgłaszającego oraz osobę wprowadzającą towary na obszar celny Unii w przypadku niedopełnienia obowiązków.

Autor: Krzysztof Pałka – konsultant podatkowy w SZiP TAX