5 mitów o intercyzie, które mogą kosztować więcej, niż myślisz

Słowo „intercyza” zna niemal każdy. Jedni kojarzą je z rozwodem, inni brakiem zaufania, a jeszcze inni – z ochroną majątku. Problem w tym, że wiele osób nie wie, czym ta „intercyza” jest naprawdę.

Co ciekawe, w polskich przepisach nie znajdziemy nawet takiego pojęcia. Prawo posługuje się określeniem małżeńska umowa majątkowa, czyli umowa zawierana przed notariuszem, która pozwala małżonkom uregulować kwestie majątkowe w inny sposób niż ustawowa wspólność majątkowa.

To właśnie taką umowę potocznie nazywamy „intercyzą”.

Wokół tego zagadnienia narosło wiele mitów, a oto najpopularniejsze z nich.

Mit 1: Intercyzę podpisują tylko osoby, które planują rozwód

To chyba najczęściej powtarzany stereotyp. Nie raz słyszałam – „Super, jeszcze ślubu nie było, a Ty już myślisz o rozstaniu”.

W rzeczywistości wiele małżeństw zawiera umowę majątkową nie dlatego, że przewiduje rozstanie, ale dlatego, że chce świadomie uporządkować (i dbać) o swoje sprawy majątkowe. Powody bywają różne – prowadzenie działalności, inwestycje (które zawsze obarczone są mniejszym lub większym ryzykiem), planowana sukcesja, czy po prostu zabezpieczenie majątku rodzinnego.

Intercyza to nie jest plan na rozwód. Dla wielu osób jest po prostu elementem odpowiedzialnego zarządzania majątkiem.

Mit 2: Intercyza zawsze oznacza rozdzielność majątkową

A teraz się przyznaj – kiedy słyszysz intercyza to jest pierwsza myśl, jaka się pojawia. Automatycznie myślisz o całkowitym rozdzieleniu majątku w małżeństwie. I owszem, jest to najczęściej spotykana sytuacja, ale nie jedyna.

Małżeńska umowa majątkowa może wprowadzać różne rozwiązania dotyczące majątku małżonków. Rozdzielność majątkowa to tylko jedna z nich.

Mit 3: Po ślubie jest już za późno na intercyzę.

Nieprawda.

Taką umowę można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w trakcie małżeństwa. Ba, można ją zmieniać, rozbudowywać, albo wręcz skasować.

W praktyce bardzo często zdarza się, że potrzeba jej podpisania pojawia się dopiero po kilku latach wspólnego życia – np. kiedy jedno z małżonków rozpoczyna działalność gospodarczą albo planuje jakąś większa inwestycję.

Ślub nie zamyka drogi do uregulowania spraw majątkowych.

Mit 4: Intercyza chroni przed wszystkimi problemami finansowymi

To zdecydowanie zbyt daleko idące uproszczenie.

Choć odpowiednio skonstruowana umowa majątkowa może ograniczyć pewne ryzyka, nie stanowi uniwersalnego rozwiązania na wszystkie problemy finansowe małżonków. Każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny, a skutki prawne zależą od wielu okoliczności.

Dlatego traktowanie intercyzy jako „finansowej tarczy na wszystko” może prowadzić do błędnych oczekiwań.

Mit 5: Intercyza sprawi, że przy rozwodzie nie ma już sporów o majątek

Może tak być, ale nie musi…bo życie bywa bardziej skomplikowane.

Nawet jeśli małżonkowie zawarli umowę majątkową, nadal mogą pojawić się kwestie wymagające rozliczeń. Przedmiotem sporów bywają między innymi wspólne inwestycje, nakłady na majątek drugiego małżonka, czy składniki nabyte wspólnie. Istnieje też coś takiego jak rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków, ale to jest temat na odrębny artykuł.

Intercyza może uporządkować wiele kwestii, ale nie gwarantuje całkowitego braku konfliktów.

Wokół małżeńskich umów majątkowych od lat funkcjonuje wiele stereotypów, mitów i błędnych przekonań. Tymczasem ich celem wcale nie jest osłabienie małżeństwa, ale świadome uregulowanie spraw majątkowych, tak, żeby jak najlepiej chronić rodzinę. Największym błędem jest podejmowanie decyzji na podstawie obiegowych opinii zamiast rzeczywistych skutków prawnych. Bo podobnie jak w wielu innych spawach rodzinnych, problemy często zaczynają się od mitów.