Przewiń niżej

UPADŁOŚĆ I RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORCY, A POSTĘPOWANIA SĄDOWE

Mateusz Latosiński

W niestabilnym gospodarczo czasie, jaki nastał z powodu pandemii, wielu przedsiębiorców, którzy stanęli przed widmem niewypłacalności zmuszonych jest do podjęcia trudnej decyzji o ogłoszeniu upadłości lub do otwarcia postępowań restrukturyzacyjnych, by przetrwać na rynku.

Jednocześnie po drugiej stronie są wierzyciele, którzy chroniąc stabilność finansową swoich przedsięwzięć, muszą rozważyć w którym momencie najlepiej wszcząć postępowanie sądowe o zapłatę przeciwko dłużnikowi, który (z przyczyn zależnych od niego lub też nie) nie reguluje w terminie swoich wymagalnych zobowiązań.

Jaki zatem wpływ na dopuszczalność inicjowania postępowań sądowych o charakterze windykacyjnym ma otwarcie postępowania upadłościowego lub też jednego z postępowań restrukturyzacyjnych ?

 

POSTĘPOWANIE O ZAPŁATĘ PRZED SĄDEM, A OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI DŁUŻNIKA

Podstawowym sposobem na dochodzenie wierzytelności w toku postępowania upadłościowego jest dokonanie jej zgłoszenia do syndyka masy upadłości. Wskutek uznania zgłoszenia za zasadne, wierzyciel uzyskuje prawo do zaspokojenia swojej wierzytelności z funduszy masy upadłości, stosownie do dyspozycji ustawy - prawo upadłościowe. Należy tutaj pamiętać o tym, iż zgłoszeniu podlegają wierzytelności, wyłącznie powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości. Wierzytelności powstałe po ogłoszeniu upadłości stanowią tzw. zobowiązania masy upadłości, które są zaspokajane przez syndyka na bieżąco w toku postępowania - nie wymagają zgłoszenia.

W kontekście dopuszczalności inicjowania postępowań sądowych o zapłatę, względem wierzytelności, które podlegają zgłoszeniu do masy upadłości - wskazać należy, iż wszczęcie takich postępowań jest dopuszczalne wyłącznie po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego (niedopuszczalne w toku trwania postępowania upadłościowego).

Istotny wyjątek od powyższej reguły stanowią postępowania sądowe o wierzytelności podlegające zgłoszeniu, które to postępowania były w toku na dzień ogłoszenia upadłości. W takim przypadku, gdy mimo zgłoszenia wierzytelności do syndyka nie została ona uznana na liście wierzytelności, możliwym jest kontynuowanie postępowania przez sądem cywilnym (które to zostaje zawieszone z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika).

Równie istotnym wyjątkiem są zobowiązania stanowiące wspomniane powyżej zobowiązania masy upadłości. W odniesieniu do tej kategorii wierzytelności możliwe jest, co do zasady, zainicjowanie postępowania sądowego przeciwko syndykowi masy upadłości już w toku trwania postępowania upadłościowego.

 

POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNE

 

Postępowanie o zatwierdzenie układu

Mając na uwadze specyfikę postępowania o zatwierdzenie układu, przede wszystkim zaś założenie, iż powinno ono trwać maksymalnie kilka miesięcy - ustawodawca postanowił, iż jego wszczęcie pozostaje bez wpływu na dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowań sądowych o zapłatę.

Warto także zwrócić uwagę, iż analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego wprowadzonego do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętych skutkami COVID - 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem z COVID - 19.

 

Przyspieszone postępowanie układowe

Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności (czyli zasadniczo powstałych przed dniem otwarcia tego postępowania).

Co istotne, w odróżnieniu od przepisów ustawy - prawo restrukturyzacyjne, a dotyczących postępowania sanacyjnego i układowego, w przyspieszonym postępowaniu układowym brak jest regulacji mówiącej, iż jeżeli wierzyciel wygra proces cywilny o zapłatę, a jednocześnie jego wierzytelność zostanie umieszczona, w pełnej wysokości, w spisie wierzytelności sporządzonym w toku postępowania, to mimo wygranej poniesie wszystkie koszty postępowania w procesie, który wytoczył przeciwko dłużnikowi.

 

Postępowanie układowe

Podobnie jak ma to miejsce względem przyspieszonego postępowania układowego, otwarcie postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzycieli postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. Co jednak istotne, inaczej niż ma to miejsce w przypadku przyspieszonego postępowania układowego, koszty postępowania obciążają wszczynającego postępowanie, jeżeli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w całości w spisie wierzytelności.

Tym samym, co do zasady, jeżeli wierzyciel wygra proces, a jednocześnie jego wierzytelność zostanie umieszczona w spisie wierzytelności w pełnej wysokości, to mimo wygranej poniesie wszystkie koszty postępowania w procesie cywilnym o zapłatę, który wytoczył przeciwko dłużnikowi.

 

Postępowanie sanacyjne

Uwagi dotyczące możliwości inicjowania przez wierzycieli postępowań sądowych w toku trwania postępowania układowego pozostają aktualne, także w odniesieniu do postępowania sanacyjnego.

Warto także mieć świadomość, iż postępowanie sanacyjne może być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez przeciwko zarządcy masy sanacyjnej (przy czym nie dotyczy to postępowań w sprawach o należne od dłużnika alimenty oraz odszkodowania i renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę).

 

***

Wierzyciel, w każdym z powyżej rozpatrywanych przypadków, każdorazowo powinien także rozważyć czy koniecznym jest, celem dostatecznej ochrony jego interesów, dochodzenie wierzytelności na drodze sądowej. Może się bowiem okazać, iż wystarczające będzie jej uwzględnienie na liście wierzytelności lub spisie wierzytelności, które to po zatwierdzeniu oraz nadaniu im klauzuli wykonalności pozwalają na prowadzenie egzekucji przeciwko dłużnikowi. Niewątpliwie optymalna ścieżka postępowania zależy także od konkretnych okoliczności danej sprawy.

 

Kategoria: Prawo restrukturyzacyjne Prawo upadłościowe

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij