Przewiń niżej

Od 9 kwietnia 2020 r. nowe wysokości odsetek!

Bernadeta Czerwik

Rada Polityki Pieniężnej kolejny raz w tak krótkim czasie zmieniła wysokość stopy referencyjnej określającej oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku prowadzonych przez Narodowy Bank Polski. Od 9 kwietnia 2020 r. wynosi ona 0,5 % co bezpośrednio przekłada się na wysokość odsetek.

 

 

 

Aktualizacja : 1 lipca 2020 r.

 

ODSETKI KAPITAŁOWE - w których oprocentowanie jest po prostu wynagrodzeniem za korzystanie z określonej sumy pieniędzy, tj. cudzego kapitału. Mogą być: ustawowe, umowne, maksymalne. Zgodnie z art. 359 § 1 k.c. odsetki kapitałowe należą się tylko wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu.

  • Odsetki kapitałowe - ustawowe – 4 %. Odsetki ustawowe stosujemy, gdy źródło obowiązku zapłaty odsetek nie określa ich wysokości. Jeśli więc wysokość nie jest w inny sposób określona, na co wskazuje art. 359 § 2 k.c., należą się odsetki ustawowe. Innymi słowy, oznacza to, że obligacja do zapłaty odsetek musi mieć swe umocowanie w konkretnym tytule prawnym. Zgodnie z regulacją art. 359 § 2 k.c., wysokość odsetek ustawowych stanowi równowartość sumy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3,5 punktów procentowych. Obecnie stopa referencyjna NBP wynosi 0,50 % - wysokość odsetek ustawowych w skali roku wynosi więc 4 % (3,5 + 0,50 %).
  • Odsetki kapitałowe - ustawowe maksymalne – 8%. Wynikają z art. 359 § 21 k.c., który stanowi, że maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). Aktualnie wysokość odsetek ustawowych maksymalnych w skali roku wynosi więc 8% (2 x 4,00%).
  • Odsetki kapitałowe - umowne i umowne maksymalne – do 8%. Wynikają z art. 359 k.c. oraz Umowy. Ich wysokość nie może przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych wskazanych powyżej, tj. aktualnie 8 %. W zgodzie z art. 359 § 22 k.c., warto zwrócić uwagę na sytuację, gdy zastrzeżono odsetki umowne, których wysokość przewyższa maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej. W takim stanie rzeczy wspomniana czynność prawna pozostaje ważna, jednak wysokość odsetek umownych automatycznie zostaje zredukowana do wysokości odsetek maksymalnych, tj. 8 %.

 

ODSETKI ZA OPÓŹNIENIE - stanowią swego rodzaju rekompensatę za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Jest to niejako sankcja/kara za nieterminowe uregulowanie długu.

1) Kiedy mamy do czynienia z relacją, w której stronami Umowy są Przedsiębiorcy (tzw. relacja B2B) mają zastosowanie przepisy ustawy przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, naliczać możemy odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych:

  • Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – 9,5%. Jeśli mamy do czynienia z transakcją handlową, w której dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, naliczane są wówczas odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych, tj. 8+1,5%.
  • Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – 11,5% . Jeśli zaś mamy do czynienia z transakcją handlową, w której dłużnikiem jest podmiot publiczny nie będący podmiotem leczniczym, naliczane są wówczas odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych, tj. 10+1,5%).

Uwaga! Do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych stosuje się stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego obowiązującą w dniu:

  • 1 stycznia - do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca;
  • 1 lipca - do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia.

Oznacza to, że do 30 czerwca 2020 r. wysokości odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych nie zmieniają się, mimo zmiany wysokości stopy referencyjnej NBP.

 

2)  Kiedy mamy do czynienia z relacją, w której stroną Umowy jest konsument mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego:

  • Odsetki ustawowe za opóźnienie – 6 % .Jeśli strony nie ustalą wysokości odsetek należnych za opóźnienie, to na podstawie art. 481 § 2 k.c., wierzycielowi należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Ich wysokość wynosi sumę równowartości stopy referencyjnej NBP oraz 5,5 punktów procentowych. Odsetki za opóźnienie mają charakter sankcyjny, co oznacza, że czerpią swe źródło w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Samo opóźnienie, nawet niezawinione, w spełnieniu świadczenia pieniężnego daje wierzycielowi uprawnienie do domagania się ich.

Biorąc więc pod uwagę wysokość stopy referencyjnej NBP, która na dzień dzisiejszy wynosi 0,50 %, wysokość odsetek za opóźnienie wynosi 6 % (5,5 + 0,50%).

  • Odsetki maksymalne za opóźnienie – 12 % . Zgodnie z art. 481 § 21 k.c., wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. Wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie wynosi więc 12 %. Jeśli jednak wysokość odsetek za opóźnienie została zastrzeżona w wysokości wyższej niż maksymalna, tak jak w przypadku odsetek ustawowych, czynność prawna nie traci swej ważności, jednak wysokość zastrzeżonych odsetek zostaje automatycznie obniżona do wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (art. 481 § 22 k.c.).
  • Odsetki umowne za opóźnienie – do 12 %. Wynikają z Umowy w zw. z art. 481 k.c., a ich wysokość maksymalna nie może przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, tj. 12 %. Tak jak w przypadku odsetek ustawowych maksymalnych, jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie (art. 481 § 22 k.c.).

 

Kategoria: Prawo cywilne

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij