Przewiń niżej

PPK - Pracownicze Plany Kapitałowe. Wybór podmiotu zarządzającego wymaga porozumienia z pracownikami.

Agata Majewska

Funkcjonujące od 1 stycznia 2019 r. Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) stanowią dobrowolny system długoterminowego oszczędzania dla Zatrudnionych, tworzony przez Zatrudniających i współfinansowany przez Zatrudnionych, Zatrudniających i Skarb Państwa. Polegają na gromadzeniu dodatkowych środków pochodzących z wynagrodzenia w celu ich wykorzystania w okresie emerytalnym, a w określonych warunkach również wcześniej.

1 lipca 2019 r. zatrudniający co najmniej 250 osób według stanu na 31 grudnia 2018 r. jako pierwsi objęci zostaną przepisami ustawy o pracowniczych planach kapitałowych[1]. Oznacza to, że wielkimi krokami zbliża się moment, w którym wybrać należy instytucję prowadzącą i zarządzającą na rzecz uczestników PPK gromadzonymi w ramach programu środkami.

 

Kto i kiedy ma wybrać instytucję zarządzającą?

Ustawa o PPK wymaga, by największe firmy zawarły z odpowiednią instytucją finansową (towarzystwem funduszy emerytalnych, towarzystwem funduszy inwestycyjnych lub zakładem ubezpieczeń) umowę o prowadzenie PKK najpóźniej do dnia 25 września 2019 r. Następnie, do 25 października 2019 r., podmioty te mają obowiązek zawrzeć na rzecz zatrudnionych u siebie uczestników planu z tym samym podmiotem umowę o prowadzenie PPK.

Jednak do czasu upływu powyższych terminów koniecznym jest podjęcie szeregu czynności wymagających uwzględnienia interesów i stanowiska personelu. Jakkolwiek nazwa regulacji wskazuje, że dotyczy ona wyłącznie pracowników, to zgodnie z przepisami ustawy obejmuje ona również:

  • osoby wykonujące pracę nakładczą;
  • członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych;
  • osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług;
  • członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji.

Przed ostatecznym wyborem instytucji zarządzającej koniecznym jest poinformowanie wszystkich ww. osób o celach, konsekwencjach oraz zasadach przystąpienia przez nich do PPK, a także o możliwości rezygnacji z udziału w tym programie.

Istotnym krokiem poprzedzającym zawarcie umowy o zarządzanie jest porozumienie z zakładową organizacją związkową, jaka funkcjonuje w firmie w przedmiocie wyboru instytucji zarządzającej. W przypadku, gdy w zakładzie nie działa organizacja związkowa, porozumienie powinno zostać zawarte z reprezentacją osób zatrudnionych wyłonioną w trybie przyjętym w danym podmiocie zatrudniającym.

 

Samodzielny wybór instytucji tylko wyjątkowo

Tryb wyboru instytucji zarządzającej stanowi jeden z przejawów współdziałania zatrudniającego z personelem, z jakimi można spotkać się na gruncie przepisów dotyczących zbiorowego prawa pracy, w tym przypadku rozszerzonego dodatkowo również o osoby świadczące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych.

Ustawowy obowiązek wyboru instytucji w porozumieniu ze personelem oznacza konieczność podjęcia konsultacji ze stroną związkową, która ze swojej istoty powołana jest do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych osób zatrudnionych.

Sam obowiązek konsultacji nie oznacza jednak, iż to stanowisko związków zawodowych ma decydujące znaczenie dla wyboru właściwej instytucji zarządzającej.

W przypadku bowiem braku porozumienia, najpóźniej na miesiąc przed terminem do zawarcia umowy o zarządzanie PPK, ustawa uprawnia zatrudniającego do samodzielnego wyboru instytucji zarządzającej PPK. Nadal kierować on powinien się jednak ustawowym kryterium, jakim jest najlepiej rozumiany interes osób przez siebie zatrudnionych.

 

Co w sytuacji, gdy w firmie nie działają związki zawodowe?

Problem pojawić może się w sytuacji, gdy w danej firmie nie działają związki zawodowe ani inna stała reprezentacja personelu. Przepisy ustawy o PPK nie pozwalają wówczas zatrudniającemu na samodzielny wybór podmiotu zarządzającego programem. Tymczasem wyłonienie reprezentatywnej grupy przedstawicieli zatrudnionych i podjęcie konsultacji z nimi może przysparzać wielu trudności organizacyjnych, chociażby w sytuacji, w której rozproszeni są oni w różnych jednostkach firmy na terenie całego kraju lub poza jego granicami.

Przepisy nie wskazują w takich przypadkach na żadne wiążące rozwiązanie. Pozwalają więc na dużą elastyczność zatrudniającego w tym zakresie, biorąc pod uwagę specyfikę firmy, warunki pracy oraz przekrój zatrudnionych w niej osób. Wśród sposobów pozwalających na skuteczne podjęcie działań w celu realizacji ustawowego obowiązku konsultacji wyboru instytucji zarządzającej PPK można wskazać:

  • podjęcie rozmów z Radą Pracowników powoływaną zgodnie z przepisami ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji - o ile taka działa w zakładzie pracy;
  • skierowanie informacji do wszystkich pracowników o konieczności uzgodnienia kwestii wyboru instytucji zarządzającej PPK z wybranymi przez załogę przedstawicielami. Możliwe jest określenie jednocześnie liczby przedstawicieli (tak, by reprezentacja była możliwie przekrojowa) oraz terminu, w którym osoby te powinny zgłosić się w celu zawarcia porozumienia w przedmiocie wyłonienia instytucji zarządzającej;
  • skierowanie do wszystkich osób zatrudnionych informacji o rozważanych przez zatrudniającego instytucjach zarządzających PPK, z prośbą o wyrażenie poparcia dla określonej oferty w wyznaczonym terminie – sposób, w jaki powinno dojść do poinformowania personelu i wyrażenia przez niego swojej oceny jest tu dowolny – może odbyć się to np. za pośrednictwem poczty e-mail;
  • najbardziej sformalizowaną procedurą jest w końcu przeprowadzenie wyborów przedstawicieli z inicjatywy zatrudniającego zgodnie z opracowanym regulaminem wyborów. Jednakże z uwagi na złożoność całego procesu, rozwiązanie to może ona okazać się najtrudniejsze i najbardziej czasochłonne do przeprowadzenia.

Ważne jest, by zatrudniający nie ingerował w sam proces wyboru reprezentacji. Niepożądane jest więc w szczególności wskazanie przez niego samodzielnie przedstawicieli zatrudnionych, nawet przy następczej akceptacji pozostałej części zatrudnionych.

Jest to o tyle istotne, gdyż jakkolwiek przepisy ustawy o PPK nie przewidują szczególnej sankcji za naruszenie obowiązku wyboru instytucji zarządzającej w porozumieniu ze stroną pracowniczą, to w przypadku zastrzeżeń personelu co do zasadności dokonanego wyboru, zwłaszcza pod kątem uwzględnienia jego interesu w tym zakresie, zaniechanie tego obowiązku może rodzić ryzyko roszczeń cywilnoprawnych, w tym również wynikających z naruszenia określonej przepisami Kodeksu Pracy zasady partycypacji pracowniczej.

 

 

[1] Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2215)

Kategoria: Prawo pracy

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij