Przewiń niżej

Otwarcie postępowań restrukturyzacyjnych, a możliwości prowadzenia egzekucji przeciwko dłużnikowi

Mateusz Latosiński

Postępowania restrukturyzacyjne, co nie powinno dziwić, mają na celu restrukturyzację. A czego ma dotyczyć owa restrukturyzacja? Majątku przedsiębiorcy, zaś w szczególności jego zobowiązań, a niekiedy nawet i struktury przedsiębiorstwa jako takiego. Niewątpliwie skuteczne mechanizmy do przeprowadzenia takiego procesu zostały wkomponowane w ustawę z dnia 15 maja 2015 r. prawo restrukturyzacyjne. Jednakże osiągnięcie powyższych celów nie byłoby możliwe bez ograniczenia lub całkowitego wyłączenia możliwości prowadzenia egzekucji z majątku restrukturyzowanego przedsiębiorcy, która to egzekucja stanowi w zasadzie największą niedogodność dla borykającego się z problemami finansowymi przedsiębiorcy.

Jak zatem prezentują się powyższe zagadnienia na kanwie prawa restrukturyzacyjnego?

Warto wiedzieć, iż ograniczenia te różnią się w zależności od tego, które z postępowań restrukturyzacyjnych, tj. postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe lub też postępowanie sanacyjne, zostało otwarte względem dłużnika.

Jedynym przypadkiem, kiedy postępowanie restukturyzacyjne, którego otwarcie nie wpływa na postępowanie egzekucyjne, co oznacza, iż wierzyciele mogą przez cały czas jego trwania prowadzić egzekucję z majątku dłużnika jest postępowanie o zatwierdzeniu układu. W przypadku takiego postępowania, które jest niczym innym jak postępowaniem prowadzonym samodzielnie przez dłużnika, przy udziale profesjonalnego nadzorcy układu, udział sądu sprowadza się jedynie do zatwierdzenia układu po uprzednim samodzielnym zbieraniu głosów przez dłużnika. Postępowanie to z założenia ma być krótkotrwałe i nie przewidziano w nim jakichkolwiek możliwości ograniczających prowadzenie egzekucji.

To jednak nie koniec. Wierzyciele powinni mieć świadomość, tego co dzieje się z ich postępowaniem egzekucyjnym także w innych przypadkach.

  • Przyspieszone postępowanie układowe

Regułą jest, iż po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem (czyli w zasadzie takiej która powstała przed dniem otwarcia postępowania, oraz która przede wszystkim jednocześnie nie jest wierzytelnością zabezpieczoną hipoteką, zastawem oraz wierzytelnością alimentacyjną czy też należną z tytułu renty) ulegają zawieszeniu z mocy samego prawa z dniem otwarcia postępowaniaW toku zawieszenia postępowania te zostają wstrzymane aż do chwili prawomocnego zakończenia postępowania. W przypadku zatwierdzenia układu w toku postępowania układowego, wszczęte egzekucje zostają z mocy prawa umorzone, a sumy uzyskane w ich toku zostają przekazane do postępowania. Z kolei w przypadku uchylenia lub umorzenia postępowania układowego, wszczęte egzekucje będą mogły być kontynuowane przez wierzycieli w dalszym toku.

Ponadto, mimo zawieszenia postępowań egzekucyjnych (które może okazać się niewystarczające) istnieje także możliwość uchylenia na wniosek dłużnika zajęć dokonanych w toku egzekucji, jeżeli jest to konieczne do dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika (i w konsekwencji przyczyni się do osiągnięcia celów postępowania, którymi niewątpliwie są zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu przy jednoczesnym zachowaniu przedsiębiorstwa dłużnika).

Kluczowym jest także, iż po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności objętej układem jest niedopuszczalne.

Jednocześnie w odniesieniu do wierzytelności nieobjętych układem brak jest w zasadzie ograniczeń, co do prowadzenia ich egzekucji w toku postępowania, z tym zastrzeżeniem, iż wierzyciel, którego wierzytelność jest zabezpieczona na majątku dłużnika m.in., hipoteką, zastawem lub zastawem rejestrowym może prowadzić egzekucję tylko z przedmiotów zabezpieczenia. Dłużnik ma zarazem w takim przypadku możliwość złożenia wniosku o zawieszenie postępowania skierowanego do przedmiotu zabezpieczenia, jeżeli jest on niezbędny do prowadzenie jego przedsiębiorstwa - przy czym łączny czas zawieszenie postępowania w tym przypadku nie może przekroczyć 3 miesięcy. Nadto ze względów społecznych możliwość zawieszenia postępowania na wniosek dłużnika nie będzie znajdować zastosowania także do m.in. wierzytelności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci.

  • Postępowanie układowe

Wszystkie uwagi poczynione powyżej w odniesieniu do przyspieszonego postępowania układowego pozostają aktualne, względem postępowania układowego.

Zarazem jednak z uwagi na fakt, iż postępowania układowe z założenia będzie bardziej długotrwałe niż postępowanie przyspieszone, to w jego ramach istnieje możliwość zabezpieczenia majątku dłużnika przed uszczupleniem już od dnia złożenia wniosku o otwarcie postępowania układowego, poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, którego zadaniem jest ochrona majątku przed uszczupleniem. Warto zaznaczyć, iż w okresie zabezpieczenia majątku (po złożeniu wniosku o otwarcie postępowania układowego, ale jeszcze przed jego otwarciem) dłużnik ma możliwość wnioskowania o zawieszenie postępowań egzekucyjnych dotyczących wierzytelności objętych układem oraz o uchylenie zajęć rachunku bankowego. Za zasadnością takiego wniosku przemawia fakt, iż celem wykonania układu, w znakomitej większości przypadków, konieczne jest zapewnienie bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa dłużnika, co jawi się jako niemożliwe bez dostępu do bieżącego rachunku bankowego.

  • Postępowanie sanacyjne

Względem postępowania sanacyjnego w zakresie jego wpływu na postępowania egzekucyjne przewidziano regulację w zasadzie tożsamą jak w przypadku postępowania układowego (i w konsekwencji przyspieszonego postępowania układowego). Z tą jednak istotną różnicą, iż w odniesieniu do postępowania sanacyjnego zawieszenie postępowań egzekucyjnych następuje względem egzekucji, które dotyczą tzw. masy sanacyjnej. Za masę sanacyjną z kolei należy poczytywać mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa przez dłużnika oraz inne mienie do niego należące.

Tym samym w odniesieniu do zawieszenia egzekucji brak jest rozróżnienia na wierzytelności układowe (których dotyczy zawieszenie egzekucji) i wierzytelności pozaukładowe (względem, których toczące się egzekucje nie zostają zawieszone). Podobnie jak w postępowania układowym i przyspieszonym postępowaniu układowym dłużnik ma prawo do wnioskowania o uchylenie zajęć, jeżeli jest to konieczne do dalszego prowadzenia przez niego przedsiębiorstwa. Nadto nie jest dopuszczalne skierowanie egzekucji do majątku dłużnika po otwarciu postępowania sanacyjnego jest niedopuszczalne. Oznacza to, iż zakres ochrony dłużnika przed egzekucją ze strony wierzycieli w postępowaniu sanacyjnym jest najszerszy ze wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych, acz zarazem to właśnie w ramach tego postępowania istnieją największe możliwości do ingerencji w strukturę majątkowa przedsiębiorstwa dłużnika.

Jednocześnie także w ramach postępowania o otwarcie postępowania sanacyjnego istnieje możliwość wnioskowania o zawieszenie postępowań egzekucyjnych (identycznie jak przypadku postępowania układowego).

 

Świadomość powyższych ograniczeń dotyczących możliwości prowadzenia egzekucji z mienia dłużnika winna być kwestią elementarną. Jest ona istotna zarazem z perspektywy wierzyciela, który ma zamiar wszcząć postępowanie egzekucyjne jak i z pozycji dłużnika, który ma zamiar złożyć wniosek o otwarcie jednego z postępowań restrukturyzacyjnych i uzyskać w konsekwencji pożądany poziom ochrony przed działaniami wierzycieli. Ostatecznie brak świadomości opisanych ograniczeń może prowadzić także do obciążenia wierzyciela kosztami wszczętej niecelowo egzekucji (w sytuacji kiedy z prawnego punktu widzenia nie mogła ona być prowadzona ze względu na otwarcie jednego z postępowań restrukturyzacyjnych, a mimo to została zainicjowana).

Kategoria: Prawo restrukturyzacyjne

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij