Przewiń niżej

Konstytucja Nauki - część I

Bernadeta Bąk

Poniżej znajdziesz subiektywny przegląd najciekawszych wątków z tzw. Konstytucji Nauki[1], czyli ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Wspólnota uczelni

Zgodnie z art. 10 Konstytucji nauki, pracownicy uczelni, doktoranci i studenci stanowią wspólnotę uczelni, która – jak podaje resort nauki - ma być „gospodarzem świata akademickiego”. Co więcej, członkowi wspólnoty uczelni przysługuje czynne prawo wyborcze w uczelni.

Federacje i Uczelnie federacyjne

Nowe regulacje dają uczelniom możliwość ściślejszej współpracy międzyuczelnianej, który ma przede wszystkim służyć „integracji potencjału naukowego”. Obszar współpracy jaki może być realizowany w ramach federacji ogranicza się, co do zasady do wspólnej realizacji zadań, w zakresie:

  1. prowadzenia działalności naukowej;
  2. kształcenia doktorantów;
  3. nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki;
  4. komercjalizacji wyników działalności naukowej oraz know-how związanego z tymi wynikami.

Federacje tworzyć mogą:

  1. publiczna uczelnia akademicka z publiczną uczelnią akademicką, instytutem badawczym, instytutem PAN lub instytutem międzynarodowym;
  2. niepubliczna uczelnia akademicka z niepubliczną uczelnią akademicką,

które nazwane są jednostkami uczestniczącymi. Jednostki, te mogą powierzyć federacji realizowanie innych zadań określonych w statucie federacji, z wyłączeniem prowadzenia kształcenia na studiach. Co ważne, na realizację zadań wymienionych powyżej muszą zapewnić środki finansowe. Ustawa przewiduje ograniczenia dla uczelni, instytutów badawczych, instytutu PAN i instytutu międzynarodowego, które mogą być jednostką uczestniczącą tylko w jednej federacji. Co równie ważne, w/w jednostki uczestniczące i federacja nie mogą prowadzić działalności konkurencyjnej.

Federacja pomimo iż nie jest spółką prawa handlowego - posiada osobowość prawną, która uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, tj. do Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym, tzw. POL-on[2]. Zaś pracownicy w/w jednostek uczestniczących pozostają ich pracownikami.

Tworzy się ją więc na wniosek w/w jednostek, które w obowiązane są do uchwalania Statutu. Pierwszy projekt statutu federacji, podlega uzgodnieniu z ministrem, a w przypadku gdy jednostka uczestnicząca jest nadzorowana przez inny organ - wymaga również uprzedniego zasięgnięcia opinii tego organu. Ponadto, utworzenie federacji wymaga zatwierdzenia jej statutu przez organy jednostek uczestniczących właściwe do uchwalenia ich statutów. Szczegółowe wymogi jakie zawierać musi statut takiej federacji zawarte zostały w omawianej ustawie.

Federację tworzy, likwiduje, zmienia jej skład lub nazwę minister, w drodze decyzji administracyjnej. Sprawuje również nad nią nadzór. Co więcej, może nałożyć na federację administracyjną karę pieniężną w wysokości do 50 000 zł, które stanowić będą dochód budżetu państwa.

Natomiast jej organami są prezydent oraz zgromadzenie federacji. Oczywiście Statut może przewidywać również inne organy federacji.

Federacja może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności, skupionej na realizacji wspólnych zadań wskazanych powyżej. Działać może  w zakresie i formach określonych w statucie. W szczególności zaś może funkcjonować w obrocie przez tworzenie spółek kapitałowych.

Ponadto, Federacja jest zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa. Z powyższego zwolnienia wyłączono jednak opłaty określone w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Kończąc należy wskazać, że dorobek naukowy uczelni federacyjnej będzie tworzony przez pracowników wszystkich podmiotów wchodzących w skład federacji. Zaś jakość działalności naukowej prowadzonej przez federację w ramach realizowanych przez nią zadań podlegać będzie ewaluacji na ogólnych zasadach, przy czym przy ocenie spełniania kryteriów ewaluacji uwzględniany będzie łączny dorobek podmiotów wchodzących w jej skład.

O Radzie Doskonałości Naukowej i o nowym systemie kształcenia doktorantów i szkołach doktorskich – przeczytasz tutaj.


[1] Z dniem 1 października 2018 r. w życie weszło większość przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. (Dz. U. 2018.1668 z dnia 30.08.2018) Prawo  o szkolnictwie wyższym i nauce. Nowa ustawa, zwana również Konstytucją nauki, wprowadziła szereg zmian do systemu kształcenia w Polsce. Docelowo ma ona zastąpić ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2017.2183 z dnia 2017.11.28), której większość przepisów już nie obowiązuje, a całość przestanie wiązać z dniem 31 grudnia 2018 r.  W tak zwanym między czasie, ustawodawca uchwalił jeszcze jeden istotny akt prawny, a mianowicie, ustawę z dnia 2 lipca 2018 r. tj. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U.  2018.1669  z dnia 30.08.2018).
[2] https://polon.nauka.gov.pl/

Kategoria: Inne gałęzie prawa

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij