Przewiń niżej

Czy warto się zabezpieczać? Kilka uwag o uprzywilejowaniu wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo w toku postępowania upadłościowego

Mateusz Latosiński

Zabezpieczenia rzeczowe wierzytelności, będące najpowszechniejszymi sposobami zabezpieczania wykonania zobowiązań umownych (takie jak zastaw, zastaw rejestrowy czy też hipoteka) zajmują także niewątpliwie należne im miejsce w ramach regulacji ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, a także ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne.

W jaki sposób się to przejawia oraz co niesie ze sobą dla wierzycieli? Niniejszy artykuł ma za zadanie przybliżyć najistotniejsze kwestie dotyczące omawianego zagadnienia, a przejawiające się w postępowaniu upadłościowym – w jednym z kolejnych wpisów zajmę się natomiast postępowaniami restrukturyzacyjnymi.

  1. Uprzywilejowanie w zakresie należności odsetkowych.

Przede wszystkim należy mieć na względzie, że zaspokojenie odsetek przysługujących wierzycielom od zgłoszonej, przysługującej im należności, w toku postępowania upadłościowego następuje tylko i wyłącznie za okres do dnia ogłoszenia upadłości. Nie oznacza to, że odsetki przysługujące za okres od dnia ogłoszenia upadłości do dnia zaspokojenia wierzyciela nie są należne – wspomniane wyłączenie dotyczy tylko możliwości ich dochodzenia w ramach postępowania. I w tym miejscu przejawia się pierwsze uprzywilejowanie wierzycieli wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo, gdyż odsetki przysługujące im od wierzytelności mogą być zaspokojone także za dalszy okres, przy czym mogą one być zaspokojone tylko z przedmiotu zabezpieczenia (nieruchomości obciążonej hipoteką lub przedmiotu obciążonego zastawem czy też zastawem rejestrowym). Odsetki te mogą być zaspokojone aż do dnia sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia w ramach postępowania. Po drugie, w odniesieniu do wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo zastosowanie znajduje odstępstwo od zasady stanowiącej, iż wierzyciel upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym powinien w terminie oznaczonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zgłosić sędziemu-komisarzowi swoją wierzytelność. Jak stanowią bowiem przepisy ustawy, wierzyciel zabezpieczony posiada uprawnienie do zgłoszenia swoich wierzytelności (co istotne: uprawnienie, a nie zaś obowiązek), lecz nawet w przypadku gdy nie dokona on zgłoszenia, to będą one umieszczone na liście wierzytelności z urzędu.

       ii.  Brak możliwości wstrzymania likwidacji majątku upadłego w przypadku zawarcia układu z wierzycielami przez dłużnika

Idąc dalej wypada zauważyć, że w ramach procedury zawierania układu z wierzycielami przez dłużnika w toku postępowania upadłościowego (de facto porozumienia regulującego sposób dobrowolnego zaspokajania wierzytelności przez dłużnika, do którego dochodzi w ramach specjalnej procedury) istnieje możliwość wstrzymania likwidacji masy upadłości (majątku upadłego) do czasu zatwierdzenia postanowień układu. Wstrzymanie likwidacji może zostać dokonane przez sędziego fakultatywnie, a niekiedy jest on do tego zobligowany przepisami ustawy. Jednakże, co istotne, brak jest możliwości wstrzymania likwidacji w zakresie przedmiotu obciążonego hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską, jeżeli sprzeciwi się temu wierzyciel, którego wierzytelność jest w ten sposób zabezpieczona. W praktyce oznacza to uzyskanie przez wierzyciela zabezpieczonego rzeczowo szybszego zaspokojenia oraz niezależność wobec interesów reszty wierzycieli, którzy mogą dążyć do wstrzymania likwidacji masy upadłości, celem zawarcia układu z dłużnikiem. Wierzyciel zabezpieczony rzeczowo powinien zgłosić swój sprzeciw do sędziego – komisarza bez zbędnej zwłoki.

      iii.  Pierwszeństwo w uzyskaniu zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia

Ostatecznie, najpewniej najistotniejsze uprzywilejowanie wierzycieli, którym przysługuje zabezpieczenie rzeczowe, sprowadza się do tego, iż sumy uzyskane z likwidacji składników majątku upadłego stanowiących przedmiot zabezpieczenia rzeczowego (rzeczy, wierzytelności i praw obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską) przeznacza się na zaspokojenie właśnie tych wierzycieli, których wierzytelności były w ten sposób zabezpieczone. Co za tym idzie, rozwiązanie to zapewnia zaspokojenie wierzyciela  zabezpieczonego w zasadzie z prawem pierwszeństwa, względem innych wierzycieli uczestniczących w postępowaniu. Środki uzyskane ze spieniężenia przedmiotów zabezpieczenia są traktowane odrębnie, względem masy upadłości, i podlegają odrębnemu podziałowi, w którym uczestniczą wyłącznie wierzyciele zabezpieczeni.

Świadomość powyższych mechanizmów uprzywilejowujących wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo niewątpliwie jest przydatna w toku uczestnictwa w postępowaniu upadłościowym. Powyżej przedstawione regulacje pozwalają także na stwierdzenie, że regulacje prawa upadłościowego utrzymują istotę zabezpieczeń rzeczowych, która sprowadza się przede wszystkim do zaspokojenia z pierwszeństwem, wobec innych wierzycieli.

Jak zostało to wspomniane – druga z regulacji ustawowych w polskim porządku prawnym dotycząca procedur związanych z niewypłacalnością oraz zagrożeniem nią, tj. ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, także przewiduje szereg przywilejów dla wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo – więcej o nich już niebawem.

Kategoria: Prawo restrukturyzacyjne

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij