Przewiń niżej

Zmiany, zmiany, zmiany! Lepsza ochrona pokrzywdzonego i świadka, czyli reformy procesu karnego ciąg dalszy

Magdalena Nawrocka-Stachoń

Od dawna mówiło się o potrzebie wprowadzenia przepisów mających zagwarantować ochronę osób pokrzywdzonych przestępstwem, świadków oraz osób im najbliższych, których zdrowie i życie są zagrożone na skutek z toczącego się lub zakończonego postępowania karnego. Ofiary przestępstw w Polsce zdecydowanie potrzebują wsparcia – podjęta inicjatywa ustawodawcza była więc w pełni uzasadniona. Jej wynikiem jest ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka. Wspomniana ustawa w zasadniczym kształcie weszła w życie wczoraj (t.j. dnia 8 kwietnia 2015 r.). Oczywiście można się zastanawiać czy niezbędne było wprowadzanie odrębnego aktu prawnego zamiast umieszczenia poszczególnych przepisów w ustawie nowelizującej kodeks postępowania karnego oraz niektóre inne ustawy, tym niemniej jednak znacznie istotniejsza jest kwestia merytorycznej zawartości nowej ustawy.

Przedmiotowa ustawa składa się zasadniczo z trzech części. Pierwsza grupa przepisów przewiduje trzy podstawowe rodzaje metod ochrony i pomocy dla świadków i pokrzywdzonych: ochronę na czas czynności procesowych, ochronę osobistą oraz pomoc dotyczącą zmiany miejsca pobytu. Wymienione środki stosuje się i realizuje na pisemny wniosek pokrzywdzonego lub świadka odpowiednio do stopnia zagrożenia ich zdrowia czy życia. Środki ochrony i pomocy udzielane mają być przez komendanta wojewódzkiego (Stołecznego) Policji, w którego okręgu osoby podlegające ochronie przebywają.

Druga część ustawy przewiduje wprowadzenie dodatkowych środków o charakterze procesowym służących ochronie pokrzywdzonych i świadków takich jak np. zmiany w zakresie pouczenia o przysługujących uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego oraz świadka, liczne obowiązki informacyjne, a także anonimizację danych mającą na celu ochronę świadków i pokrzywdzonych przed wtórną i ponowną wiktymizacją, zastraszaniem czy też odwetem. Z protokołów przesłuchań znikną bowiem dane dotyczące miejsca zamieszkania oraz pracy osób biorących udział w poszczególnych czynnościach. Informacje takie będą zamieszczane wyłącznie w załączniku do protokołu, do wyłącznej wiadomości organu prowadzącego postępowanie. Niedopuszczalne stanie się także zadawanie pytań zmierzających do ujawnienia danych teleadresowych. Ponadto ustawa stanowi implementację przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/99/UE z dnia 13 grudnia 2011r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony i ma zapewnić, by ochrona udzielana danej osobie na podstawie orzeczenia sądu w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej była wykonywana i kontynuowana we wszystkich innych państwach, w których osoba ta przebywa.

Nie brak jednak głosów krytycznie oceniających ustawę. Wskazuje się, że wprowadzona ochrona może być iluzoryczna, gdyż kwestie logistyczne i budżetowe mogą znacznie uszczuplić grono osób obejmowanych ochroną, a obowiązki organów ścigania wobec ofiar są w dużej mierze fakultatywne. Tak więc czy parasol ochronny roztoczony nowym aktem prawnym spełni swoje zadanie w dużej mierze zależeć będzie od podmiotów stosujących prawo. Na odpowiedź na powyższe pytanie przyjdzie nam więc nieco poczekać. Oby wielkie plany i oczekiwania społeczeństwa nie skończyły się równie sporym rozczarowaniem.

Kategoria: Prawo karne

Szukaj
w Strefie Wiedzy

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij