Przewiń niżej

Adwokat Patrycja Czarniak o wyroku TSUE w sprawie frankowiczów

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w dniu dzisiejszym wyrok w polskiej sprawie frankowej dotyczącej kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego (sprawa C-260/18). Wyrok ten jest efektem wniosku o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że:

1. PRAWO UE NIE STOI NA PRZESZKODZIEaby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.

Z jednej strony skutki dla konsumenta wynikające z unieważnienia całości umowy - należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a z drugiej strony - do celów tej oceny decydująca jest wola wyrażona przez konsumenta w tym względzie.

Adwokat Patrycja Czarniak wyjaśnia:

Wyrok TSUE należy odczytywać jako korzystny dla kredytobiorców. Oznacza on, że dopuszczono możliwość unieważnienia przez sąd krajowy umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego, jeżeli zawiera ona w swej treści klauzule abuzywne, a ich usunięcie zmieni charakter i główny przedmiot umowy.

Wytyczną dla podjęcia przez sąd orzekający decyzji w sprawie unieważnienia całości umowy kredytowej ma być interes i wola kredytobiorcy będącego konsumentem. Umowa kredytowa nie może zostać unieważniona wbrew interesowi kredytobiorcy. To właśnie kredytobiorca ma podejmować decyzję, co jest jego interesem i stwierdzać, czy umowa może się ostać w kształcie z dnia jej zawarcia, czy też podlegać będzie unieważnieniu

 

2. PRAWO UE STOI NA PRZESZKODZIE wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę;

3. PRAWO UE STOI NA PRZESZKODZIE utrzymywaniu w umowie nieuczciwych warunków, jeżeli ich usunięcie prowadziłoby do unieważnienia tej umowy, a sąd stoi na stanowisku, że takie unieważnienie wywołałoby niekorzystne skutki dla konsumenta, gdyby ten ostatni nie wyraził zgody na takie utrzymanie w mocy.

Adwokat Patrycja Czarniak wyjaśnia:

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesądził, że brak jest możliwości wypełniania luk w umowie, które powstały po usunięciu z niej klauzul abuzywnych innymi rozwiązaniami, w szczególności wynikającymi z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę. Sądy krajowe nie mogą zatem w miejsce usuniętych zapisów dotyczących klauzul indeksacyjnych wprowadzać innego mechanizmu indeksacji w oparciu o zasady współżycia społecznego, czy też ustalonych zwyczajów. Takie rozwiązania stanowiły do tej pory kwestię sporną w orzecznictwie sądów.

Umowa kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego, po usunięciu z niej klauzul abuzywnych może zostać utrzymana w mocy, bez względu na to, czy strony umowy były gotowe do zawarcia umowy na takich warunkach. W praktyce oznacza to, że umowa byłaby realizowana jako umowa kredytu złotowego z oprocentowaniem zastrzeżonym w umowie oraz z pominięciem klauzul indeksacyjnych uznanych przez sąd jako postanowienia niedozwolone.

 

Podsumowując, należy mieć na względzie, że sprawa rozpoznana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie ma automatycznego wpływu na inne postępowania dotyczące kredytów frankowych toczące się przed polskimi sądami. Sprawa sporna dotycząca każdej umowy kredytowej musi zostać rozpatrzona indywidualnie przez sąd krajowy.

adwokat Patrycja Czarniak

IP Blog Spółki z Górnej Półki Procesowy.pl

 

W celu poprawienia jakości świadczonych usług na naszej stronie wykorzystujemy pliki cookies. To całkowicie bezpieczne dla Ciebie i Twoich danych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, prosimy, zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Zamknij